W domu wariatów szaleństwo jest normą.
W specyficznym środowisku, gdzie odstępstwo jest normą, zachowania uznawane za „szaleństwo” stają się akceptowanym standardem, a samo pojęcie normalności relatywizuje się.
Głębokie rozumienie cytatu Andrzeja Majewskiego
Cytat Andrzeja Majewskiego „W domu wariatów szaleństwo jest normą” jest nie tylko celnym bon motem, ale przede wszystkim głęboką refleksją nad naturą norm społecznych, percepcji rzeczywistości oraz kondycji ludzkiego umysłu. Z psychologicznego punktu widzenia, stawia on pod mocnym znakiem zapytania absolutność pojęcia „normalności” i „szaleństwa”, sugerując, że ich definicje są w dużej mierze kontekstualne i relatywne.
Pierwszorzędnie, Majewski wskazuje na fundamentalną zasadę psychologii społecznej: normy społeczne są konstruktami. To, co w jednym środowisku uchodzi za odstępstwo, w innym może być powszechnie akceptowane, a nawet stanowić fundament funkcjonowania. W „domu wariatów” – czyli w środowisku, gdzie dominują zachowania odbiegające od ogólnie przyjętych reguł – te „odbiegające” zachowania przestają być postrzegane jako anomalia. Stają się one **podstawą wzajemnego zrozumienia i interakcji**. W tym kontekście, próba zachowania „normalności” w zewnętrznym sensie, mogłaby być postrzegana jako ekscentryzm, a nawet samorodny rodzaj szaleństwa.
Cytat porusza również kwestię *psychologicznego przystosowania*. Ludzki umysł dąży do spójności i redukcji dysonansu poznawczego. W nowym środowisku naturalne jest, że z czasem zaczynamy adaptować się do panujących tam reguł i wzorców zachowań. W środowisku, gdzie przeważają symptomy powszechnie uznawane za szaleństwo, jednostka (nawet jeśli początkowo uznawana za „zdrową”) może zacząć internalizować pewne cechy tego środowiska, a nawet dostosować swój własny system wartości i rozumienia świata. To nie oznacza, że sama zaczyna chorować psychicznie, ale raczej, że jej percepcja „normalności” ulega przesunięciu.
Co więcej, cytat Majewskiego jest subtelnym komentarzem na temat **stygmatyzacji oraz jej konsekwencji psychologicznych**. Jeżeli „dom wariatów” stanie się miejscem odseparowania, a jego mieszkańcy będą wyłącznie definiowani przez swoje zaburzenia, to naturalnym mechanizmem obronnym dla nich może być stworzenie własnych, wewnętrznych norm. W ten sposób, szaleństwo nie jest jedynie cechą jednostek, ale staje się *organizacyjną zasadą wspólnoty*, zapewniającą jej spójność i poczucie przynależności, które są fundamentalnymi potrzebami psychologicznymi każdego człowieka, niezależnie od stanu jego zdrowia psychicznego. W konsekwencji „normalność” staje się tu pojęciem pustym, lub wręcz nieistniejącym.