Dobroć jest największym skarbem ludzkości, lecz dopiero dobroć i rozum tworzą człowieka, a wzbogacone o talent - prawdziwego artystę.
Dobroć i rozum definiują pełnię człowieczeństwa, a wzbogacone o talent, prowadzą do prawdziwego, świadomego artysty.
Cytat Stanisława Witkiewicza, ojca, to głęboka refleksja nad esencją ludzkiego bytu i twórczości, łącząca w sobie perspektywy etyczne, kognitywne i estetyczne. Jego sedno leży w hierarchizacji wartości i integralności, która prowadzi do pełni człowieczeństwa, a następnie do wybitnej twórczości.
Rozpoczyna od stwierdzenia, że „Dobroć jest największym skarbem ludzkości”. Z perspektywy psychologii humanistycznej, dobroć (rozumiana jako empatia, altruizm, życzliwość, współczucie) jest fundamentem zdrowych relacji międzyludzkich i poczucia wspólnoty. To wewnętrzny kompas moralny, który kształtuje nasze zachowania i intencje. Freudowska psychoanaliza, choć nie używa tego terminu wprost, dostrzega potrzebę sublimacji popędów w konstruktywne formy, które często przyjmują postać prospołecznych zachowań, zgodnych z „dobrocią”. Z kolei psychologia ewolucyjna wskazuje na adaptacyjną wartość altruizmu i współpracy w przetrwaniu gatunku.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!
Kolejne zdanie, „lecz dopiero dobroć i rozum tworzą człowieka”, podkreśla, że sama dobroć, choć fundamentalna, nie wystarcza. Potrzebny jest też „rozum” – zdolność do racjonalnego myślenia, analizy, krytycznego osądu, samoświadomości. W psychologii poznawczej rozum jest kluczowym elementem funkcjonowania poznawczego, umożliwiającym rozwiązywanie problemów, podejmowanie decyzji i adaptację do zmieniającego się środowiska. Bez rozumu, dobroć może być naiwna, ślepo ulegająca emocjom lub instrumentalizowana. Połączenie dobroci i rozumu symbolizuje dojrzałość psychiczną – zdolność do moralnego działania opartego na świadomej refleksji, a nie jedynie na impulsach czy uwarunkowaniach. Tworzy to spójną tożsamość, gdzie wartości etyczne współgrają z intelektualną klarownością, nadając sens i kierunek życiu. To proces indywidualnej integracji, gdzie superego (o ile włączymy perspektywę Freuda) harmonizuje z ego.
Ostatnia część, „a wzbogacone o talent - prawdziwego artystę”, poszerza tę koncepcję o wymiar twórczości. Talent nie jest tu postrzegany jako samodzielny, oderwany dar, lecz jako kulminacja, która może w pełni rozkwitnąć jedynie na gruncie wcześniej ukształtowanego, etycznego i myślącego człowieka. Prawdziwy artysta, według Witkiewicza, to nie tylko techniczny wirtuoz, ale ktoś, kto przez swoją sztukę wyraża głębokie, ludzkie wartości – dobroć i mądrość. To artysta, którego dzieło rezonuje z odbiorcą nie tylko estetycznie, ale także moralnie i intelektualnie. W psychologii transpersonalnej talent może być postrzegany jako narzędzie do wyrażania wyższych aspektów jaźni, a jego połączenie z dobrocią i rozumem pozwala na twórczość, która zarówno jest autentyczna, jak i służy dobru wspólnemu.