Artysta, prawdziwy artysta, a nie przeintelektualizowany młynek mielący automatycznie wszystkie możliwe wariacje i perturbacje, nie powinien bać się cierpienia.
Prawdziwy artysta nie unika cierpienia, bo jest ono źródłem autentycznej twórczości, w przeciwieństwie do pustej intelektualnej maniery.
Witkacowski cytat to głębokie zanurzenie się w esencję twórczości, odzierające ją z fałszywych pretensji i intelektualnych fasad. To manifest artystycznego etosu, który stawia autentyczność i bezkompromisowość ponad wszystko. Witkacy, jako psycholog i filozof, doskonale rozumiał złożoność ludzkiego umysłu i jego skłonność do autooszukiwania, do uciekania przed niewygodnymi prawdami.
Odnosząc się do „przeintelektualizowanego młynka”, Witkacy krytykuje pewien typ artysty – lub może raczej pseudomalarza, pseudopisarskiego mechanika – którego twórczość jest jedynie produktem kalkulacji, suchych schematów, powielaniem lub przetwarzaniem już istniejących idei. Taki „młynek” to symbol artysty, który stracił kontakt z głębią własnego doświadczenia, zastępując je pustą retoryką i intelektualną ekwilibrystyką. Brakuje mu odwagi do wejścia w nieznane, bolesne obszary własnej psychiki, które są przecież źródłem prawdziwej inspiracji.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!
Kluczem do zrozumienia cytatu jest zdanie o „niebaaniu się cierpienia”. Z psychologicznego punktu widzenia, cierpienie – czy to fizyczne, czy egzystencjalne, czy emocjonalne – jest integralną częścią ludzkiego doświadczenia. Jest ono często paliwem dla głębokiej introspekcji, katalizatorem przemiany, a co za tym idzie, źródłem autentycznej ekspresji. Artysta, który ucieka od cierpienia, który boi się konfrontacji z własnymi lękami, traumami czy rozterkami, staje się „płytki”. Jego sztuka będzie pozbawiona tej głębi i rezonansu, która porusza i przemienia odbiorcę. Witkacy niejako podkreśla tu rolę katharsis – oczyszczenia poprzez przeżycie trudnych emocji, co w kontekście twórczości oznacza przekształcenie wewnętrznego bólu w coś nowego, wartościowego, poruszającego. Jest to wezwanie do odwagi egzystencjalnej, do przyjęcia pełnego spektrum ludzkich doświadczeń jako materiału twórczego, bez cenzurowania czy upiększania. Tylko wtedy sztuka może być prawdziwym odbiciem żywej duszy, a nie tylko zręczną imitacją.