Jeśli dostarczyć jej okazji, kobieta zawsze się poświęca. Poświęcenie to jej ulubiona rozrywka.
Kobieta, uwarunkowana społecznie, często poświęca się dla innych, znajdując w tym satysfakcję lub jedyną formę samorealizacji.
Głębokie rozeznanie w naturę poświęcenia i roli płci w perspektywie Maughama
Cytat Williama Somerseta Maughama: „Jeśli dostarczyć jej okazji, kobieta zawsze się poświęca. Poświęcenie to jej ulubiona rozrywka.” prowokuje do głębokiej refleksji nad konstrukcją ról płciowych, psychologicznymi motywacjami i uwarunkowaniami kulturowymi. Patrząc nań przez pryzmat psychologii, możemy dostrzec w nim zarówno trafne obserwacje dotyczące pewnych tendencji behawioralnych, jak i kontrowersyjne stereotypy, które wymagałyby krytycznej analizy.
Kontekst historyczny i literacki – Echo patriarchatu
Maugham tworzył w epoce, w której role społeczne były ściśle określone, a kobiety często postrzegane przez pryzmat ich funkcji opiekuńczych i podporządkowania. Literatura tamtego okresu nierzadko idealizowała lub umoralniała kobiece poświęcenie, przedstawiając je jako szczyt cnót, a wręcz naturalną esencję kobiecości. Cytat ten, choć pozornie cyniczny, może być interpretowany jako odzwierciedlenie tej normy społecznej – poświęcenie, w rozumieniu Maughama, stawało się rolą, którą kobiety wewnętrznie przyswajały i realizowały, nierzadko w obliczu braku innych, równie satysfakcjonujących ścieżek samorealizacji.
Czy wiesz, że relacje z matką są kanwą
dla wszystkich innych relacji, jakie nawiązujesz w życiu?
Poznaj mechanizmy, które kształtują Cię od dzieciństwa.
Odzyskaj władzę nad sobą i stwórz przestrzeń dla nowych relacji – z matką, córką, światem i samą sobą 🤍
Psychologiczne aspekty poświęcenia – altruizm czy pułapka?
Z psychologicznego punktu widzenia, poświęcenie może być motywowane różnorodnymi czynnikami. Z jednej strony, jest ono przejawem altruizmu, empatii i zdolności do rezygnacji z własnych potrzeb na rzecz dobra innych. Te cechy są cenione społecznie i mogą przynosić poczucie spełnienia i wzmacniać relacje. Maugham, używając słowa „rozrywka”, sugeruje jednak, że w tym „poświęceniu” jest coś więcej niż tylko niezinteresowana dobroć. Może to wskazywać na:
- Poszukiwanie znaczenia i celu: Dla niektórych kobiet, ograniczone możliwości społeczne mogły skłaniać do odnajdywania sensu życia w roli ofiarnej opiekunki. Poświęcenie stawało się wówczas formą „pracy”, dającą poczucie użyteczności i wartości.
- Uwarunkowania społeczne i wzmacnianie zachowań: W społeczeństwach, które nagradzają kobiece poświęcenie (uznaniem, miłością, akceptacją), takie zachowanie jest wzmacniane i staje się utrwalonym wzorcem. Kobieta może „ćwiczyć” poświęcenie, ponieważ jest to jej najpewniejsza droga do zdobycia akceptacji i miłości.
- Internalizacja roli ofiary lub męczenniczki: W skrajnych przypadkach, nadmierne poświęcenie może prowadzić do internalizacji roli ofiary, gdzie kobieta, świadomie lub nieświadomie, czerpie pewne korzyści (np. uwagę, współczucie, poczucie moralnej wyższości) z własnego cierpienia i rezygnacji. Słowo „rozrywka” może tu ironicznie odnosić się do tej mroczniejszej, nieuświadomionej gratyfikacji.
- Brak autonomii i wyboru: W psychologicznym ujęciu, prawdziwe poświęcenie wynika z wolnego wyboru. Jeśli kobieta czuje się zmuszona do poświęcenia ze względu na oczekiwania społeczne, brak alternatyw lub strach przed odrzuceniem, to nie mamy do czynienia z „rozrywką”, lecz z formą psychologicznego przymusu.
Cytat Maughama, choć budzi kontrowersje, zmusza nas do refleksji nad tym, w jaki sposób społeczeństwo kształtuje nasze role i oczekiwania, a także jak te oczekiwania mogą wpływać na nasze wewnętrzne motywacje i „preferowane” zachowania. Współczesna psychologia dąży do wyzwalania jednostek, niezależnie od płci, z narzuconych ról i promowania autonomii oraz świadomego wyboru. W tym kontekście, „rozrywka” poświęcenia, o której pisze Maugham, może być interpretowana jako tragiczny komentarz do ograniczeń, z którymi mierzyły się kobiety w minionych epokach.