PositiveLife

Cytat Edwarda Lubowskiego dotyka fundamentalnych aspektów ludzkiego doświadczenia, tych, które od zarania dziejów trapią myślącego człowieka. Mówi o wewnętrznej agonii, generowanej przez świadomość ograniczeń i przemijania, a zarazem wskazuje na unikalne antidotum, które ludzkość odnajduje w relacjach interpersonalnych, szczególnie w figury kobiety. To głęboki wgląd zarówno w psychologię indywidualną, jak i społeczną.

Tęsknota, gorycz i żal: egzystencjalne cierpienie

Pierwsza część cytatu odnosi się do egzystencjalnej melancholii. Tęsknota jest tu rozumiana nie jako banalne pragnienie czegoś konkretnego, lecz jako fundamentalne poczucie braku, niemożności zaspokojenia ostatecznych dążeń (np. wieczności, pełni bytu). To Unbehagen in der Kultur Freuda, czyli fundamentalny dyskomfort inherentny ludzkiemu życiu cywilizacyjnemu, ale także Heideggerowska Geworfenheit – poczucie bycia wrzuconym w świat bez wyraźnego celu, prowadzące do lęku i poczucia osamotnienia. Gorycz ogarniająca myślącego człowieka odnosi się do uświadomienia sobie absurdów egzystencji, nieuchronności cierpienia i śmierci, ale także do frustracji wynikającej z braku spełnienia sensu życia. Jest to echo myśli Nietzschego o cierpieniu jako fundamentalnym elemencie ludzkiej kondycji, który prowadzi do poszukiwania sensu. Żal do ułomności natury ludzkiej to z kolei uświadomienie sobie naszych ograniczeń – fizycznych, psychicznych, poznawczych. Człowiek pragnie transcendencji, wieczności, absolutnej wiedzy, a jednocześnie jest spętany efemerycznością i kruchością własnego ciała i umysłu. To źródło freudowskiego konfliktu między id a superego, gdzie naturalne impulsy zderzają się z społecznymi normami i świadomością własnej niedoskonałości.

Strach przed nieznaną pośmiertną przyszłością: lęk przed śmiercią

Ostatni z wymienionych męczarni – strach przed nieznaną pośmiertną przyszłością – to archetypiczny lęk przed śmiercią, który jest jednym z najbardziej pierwotnych i uniwersalnych. Jest to lęk egzystencjalny, który skłania ludzi do konstruowania systemów wierzeń, religii, filozofii, a także do dążenia do pozostawienia po sobie trwałego śladu (nieśmiertelności symbolicznej). W psychologii egzystencjalnej, jak u Irvina Yaloma, lęk przed śmiercią jest jedną z czterech fundamentalnych trosk, które kształtują nasze życie i motywują nasze działania.

Czy wiesz, że relacje z matką są kanwą
dla wszystkich innych relacji, jakie nawiązujesz w życiu?

Poznaj mechanizmy, które kształtują Cię od dzieciństwa.
Odzyskaj władzę nad sobą i stwórz przestrzeń dla nowych relacji – z matką, córką, światem i samą sobą 🤍

zobacz kurs dla kobiet

Kobieta jako remedium: psychologiczny wymiar relacji

Kulminacja cytatu, czyli stwierdzenie, że te wszystkie udręki łagodzi kobieta, ma głębokie znaczenie psychologiczne. Nie chodzi tu o seksistowskie sprowadzenie kobiety do roli „pocieszycielki”, lecz o symboliczną rolę, jaką pełni bliska relacja, ciepło i empatia. Kobieta reprezentuje tu archetypową figurę Matki (Jungowską), opiekunki, dawczyni życia, która ucieleśnia bezpieczeństwo, akceptację i bezwarunkową miłość. W jej obecności, człowiek odnajduje ukojenie – ukojenie lęku przed osamotnieniem (poprzez bliskość), ukojenie lęku przed śmiercią (poprzez kontynuację życia w potomności, przekazanie genów), ukojenie poczucia bezsensu (poprzez nadanie sensu życiu w relacji i dbałości o drugiego człowieka).

Psychologicznie, obecność i miłość kobiety może:

• Zapewnić poczucie bezpieczeństwa: W bliskiej relacji, lęk przed nieznanym jest redukowany poczuciem wsparcia.
• Dostarczyć sensu: Miłość i budowanie wspólnego życia nadają sens egzystencji, odwracając uwagę od absurdów i ograniczeń.
• Ukoić ból egzystencjalny: Empatia, zrozumienie i fizyczna bliskość są potężnym narzędziem w radzeniu sobie z psychicznym cierpieniem. Humanistyka stawia relacje międzyludzkie jako klucz do przezwyciężania ludzkiego osamotnienia.
• Uosabiać nadzieję i ciągłość: Kobieta jako dawczyni życia symbolizuje odrodzenie i ciągłość, co pomaga w radzeniu sobie z lękiem przed ostatecznością bytu.

W szerszym kontekście, cytat mówi o sile miłości i bliskich relacji jako fundamentalnym buforze przeciwko cierpieniu egzystencjalnemu. To potwierdzenie, że człowiek jest istotą społeczną i to w relacjach z innymi odnajduje najgłębsze ukojenie i sens.