Kobieta jest złem, z którym żyć nie można, a bez którego żyć także nie można.
Kobieta jako symbol ludzkiego dylematu: źródło potrzebnej bliskości i zarazem frustracji, odzwierciedlające wewnętrzne lęki i pragnienia.
Złożony dylemat egzystencjalny: Kobieta jako lustro ludzkiej kondycji
Cytat Gabrieli Zapolskiej – „Kobieta jest złem, z którym żyć nie można, a bez którego żyć także nie można” – to głęboka, choć na pierwszy rzut oka prowokacyjna refleksja nad istotą relacji międzyludzkich, ludzkich pragnień i ograniczeń, a nierzadko również nad projekcją wewnętrznych konfliktów na zewnętrzny obiekt. W perspektywie psychologicznej i filozoficznej, słowa te nie tyle demonizują kobietę, co raczej ukazują ją jako paradoks egzystencjalny, figurę, która uosabia fundamentalne napięcia doświadczane przez człowieka, zwłaszcza mężczyznę.
Filozoficznie, cytat ten dotyka problemu dualizmu i ambiwalencji. Kobieta, w tym ujęciu, reprezentuje jednocześnie źródło cierpienia (zło) i nieodzowny element pełni życia (nie można bez niej żyć). To echo starożytnych debat na temat natury dobra i zła, przyjemności i bólu. Z punktu widzenia psychologii głębi, zwłaszcza psychoanalizy, „zło” może być tutaj rozumiane jako odzwierciedlenie nieuświadomionych lęków, frustracji i niemożliwych do spełnienia oczekiwań, które mężczyzna (a szerzej: człowiek) projektuje na partnerkę. Kobieta staje się symbolem tego, co w ludzkim doświadczeniu jest jednocześnie pociągające i przerażające – bliskość,intymność, zależność, ale także potencjalne odrzucenie, utrata wolności, czy naruszenie autonomii.
Czy wiesz, że relacje z matką są kanwą
dla wszystkich innych relacji, jakie nawiązujesz w życiu?
Poznaj mechanizmy, które kształtują Cię od dzieciństwa.
Odzyskaj władzę nad sobą i stwórz przestrzeń dla nowych relacji – z matką, córką, światem i samą sobą 🤍
Psychologicznie, cytat ten wskazuje na fundamentalną potrzebę przynależności i bliskości (nie można bez niej żyć), która zderza się z indywidualną potrzebą autonomii i wolności (z którą żyć nie można). Ta dialektyka jest centralna dla zdrowia psychicznego i dojrzałości emocjonalnej. Nierzadko dyskomfort i poczucie „zła” wynikają z niezgodności idealistycznych oczekiwań z rzeczywistością, trudności w akceptacji odmienności drugiego człowieka, czy też z obawy przed utratą własnego ja w relacji. Zapolska, poprzez ten cytat, zdaje się trafnie oddawać złożoność ludzkich uczuć i zmagania z tworzeniem trwałych i satysfakcjonujących więzi, gdzie bliskość zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem i poświęceniem. Cytat podkreśla więc raczej wewnętrzny dylemat podmiotu niż jednoznaczną ocenę płci przeciwnej.