
Literatura jest przeznaczona do zatrzymania czasu w jego niszczącym biegu.
Literatura symbolicznie zamraża czas, dając trwałość ulotnym doświadczeniom i pozwalając radzić sobie z lękiem przed przemijaniem.
Cytat Parandowskiego dotyka samej istoty ludzkiej kondycji i jej nieustannej walki z przemijalnością. W jego głębi kryje się świadomość fundamentalnego ludzkiego pragnienia nieśmiertelności oraz próby oswojenia nieuchronności czasu, który nieubłaganie prowadzi do zapomnienia i unicestwienia.
Z perspektywy psychologicznej, literatura jawi się jako potężny mechanizm obronny, swego rodzaju symboliczna transcencja wobec egzystencjalnej grozy upływającego czasu. Tworząc światy, postaci i narracje, autorzy – a wraz z nimi czytelnicy – zamrażają momenty, emocje, myśli, które w realnym życiu podlegają nieustannej erozji. To nie tylko akt archiwizacji, ale przede wszystkim akt nadania sensu i trwałości temu, co z natury efemeryczne.
Literatura pozwala nam na przetwarzanie doświadczeń – zarówno indywidualnych, jak i kolektywnych. Umożliwia nam zagłębienie się w historie, które choć fikcyjne, niosą ze sobą uniwersalne prawdy o miłości, stracie, nadziei czy rozpaczy. W ten sposób, czytając, identyfikujemy się z bohaterami, przeżywamy ich losy, a poprzez to, pośrednio, radzimy sobie z własnymi lękami związanymi z przemijaniem, śmiercią i niepewnością przyszłości. Staje się rodzajem katharsis, oczyszczenia emocjonalnego, które pozwala na chwilowe zaniechanie bieżących trosk i zanurzenie się w innym wymiarze.

Ranisz siebie, bo chronisz
wewnętrzne dziecko?
To ta odrzucona część Ciebie, która wciąż czeka na poczucie bezpieczeństwa, uznanie i miłość. I tylko Ty możesz ją nimi obdarzyć🤍
Ponadto, literatura spełnia funkcję kulturowego dziedzictwa, przenosząc wartości, idee i wiedzę przez pokolenia. W ten sposób czas przestaje być wyłącznie liniową, niszczącą siłą, a staje się również nośnikiem informacji, mostem łączącym przeszłość z teraźniejszością i przyszłością. Każda książka, która przetrwała wieki, jest świadectwem tej symbolicznej walki z zapomnieniem, dowodem na to, że pewne myśli i uczucia są w stanie przekroczyć granice poszczególnych istnień.
W kontekście psychologii głębi, literatura może być postrzegana jako medium do eksploracji nieświadomych procesów. Metafory, symbole i archetypy obecne w literaturze odzwierciedlają głębokie struktury ludzkiej psychiki. Czytając je, nie tylko zatrzymujemy czas, ale również zagłębiamy się w ponadczasowe wzorce ludzkiego doświadczenia, co może prowadzić do większej samoświadomości i zrozumienia własnego miejsca w świecie.
Podsumowując, cytat Parandowskiego to głęboka refleksja nad rolą literatury jako narzędzia psychologicznego przetrwania, które poprzez akt tworzenia i recepcji usiłuje nadać trwałość temu, co z natury jest ulotne, dając człowiekowi poczucie kontynuacji i sensu w obliczu nieubłaganego biegu czasu.

W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!