
Ludzie bardzo młodzi zawsze sądzą zbyt pośpiesznie. Zajęci jedynie sobą i swymi pragnieniami, w innych szukają tylko tego, co od nich otrzymać by chcieli,
Młodzi impulsywnie oceniają, skupieni na sobie, instrumentalnie postrzegają innych – szukając w nich odbicia własnych potrzeb i pragnień.
Cytat Romaina Rollanda, będący refleksją nad młodością, zawiera w sobie głęboki wgląd w mechanizmy psychologiczne i egzystencjalne kształtujące doświadczenie wczesnego etapu życia. „Ludzie bardzo młodzi zawsze sądzą zbyt pośpiesznie.” Ta część zdania wskazuje na charakterystyczną dla młodego wieku impulsywność poznawczą i decyzyjną. Młodość, naznaczona intensywnym rozwojem neurologicznym, plastycznością mózgu, ale także niedojrzałością kory przedczołowej odpowiedzialnej za racjonalne planowanie i hamowanie impulsów, często prowadzi do powierzchownej oceny sytuacji i ludzi. To, co z perspektywy dojrzałego wieku wydaje się nieprzemyślane, dla młodego człowieka jest często ekspresją autentycznej, choć jeszcze niepełnej, percepcji świata.
Dalsza część cytatu: „Zajęci jedynie sobą i swymi pragnieniami, w innych szukają tylko tego, co od nich otrzymać by chcieli”, rzuca światło na egocentryzm rozwojowy, który Karol Marks, choć w nieco innym kontekście, nazwałby prymatem potrzeb nad świadomością społeczną. Z perspektywy psychologii rozwojowej, zwłaszcza Jean Piaget, egocentryzm ten jest naturalnym etapem w procesie kształtowania tożsamości. Młody człowiek, intensywnie poszukujący własnego „ja”, definiuje się często w opozycji do otoczenia lub poprzez pryzmat własnych, w dużej mierze nieuświadomionych, potrzeb i aspiracji. Inni ludzie stają się zatem lustrem, w którym odbijają się własne pragnienia – akceptacji, podziwu, wsparcia, potwierdzenia własnej wartości. Nie jest to świadoma kalkulacja, lecz raczej nieuświadomiony schemat poznawczy, w którym relacje międzyludzkie są filtrowane przez pryzmat wewnętrznych, wciąż ewoluujących, światów.

Czy wiesz, że relacje z matką są kanwą
dla wszystkich innych relacji, jakie nawiązujesz w życiu?
Poznaj mechanizmy, które kształtują Cię od dzieciństwa.
Odzyskaj władzę nad sobą i stwórz przestrzeń dla nowych relacji – z matką, córką, światem i samą sobą 🤍
Psychologicznie, ta postawa może być interpretowana jako mechanizm obronny lub adaptacyjny w obliczu złożoności świata dorosłych. Skupienie na sobie i swoich pragnieniach pozwala uniknąć przytłoczenia złożonością oczekiwań społecznych i norm. Jest to zarazem faza gruntowania własnej podmiotowości, która — choć na początku manifestuje się jako egocentryzm — jest niezbędna do zbudowania autonomicznej i dojrzałej osobowości w przyszłości. Kontekst cytatu wskazuje na ewolucję od prymitywnej, instrumentalnej relacji z otoczeniem do bardziej złożonej i empatycznej, która kształtuje się wraz z wiekiem i doświadczeniem. Młodość to czas, w którym "inny" służy jako rezonator, a nie jako podmiot w pełni rozumiany w swojej odrębności i złożoności.