Nad każdym pięknem jest jeszcze coś bardziej pięknego i nad każdym paskudztwem jest jeszcze większe paskudztwo.
Percepcja piękna/brzydoty jest względna i dynamiczna; zawsze jest coś poza naszym aktualnym doświadczeniem, co pogłębia refleksję.
Myśl Fiodora Dostojewskiego o pięknie i brzydocie, w której „Nad każdym pięknem jest jeszcze coś bardziej pięknego i nad każdym paskudztwem jest jeszcze większe paskudztwo”, stanowi głęboką refleksję nad naturą postrzegania, esencją estetyki oraz kondycją ludzkiej psychiki. W kontekście filozoficzno-psychologicznym, jej znaczenie jest warstwowe.
To zdanie przede wszystkim sugeruje, że nasza percepcja piękna i brzydoty nie jest statyczna ani absolutna, lecz dynamiczna i relatywna. Dostojewski wskazuje na nieskończoność skali estetycznej. Nie ma jednej, ostatecznej formy piękna czy brzydoty; zawsze istnieje możliwość odkrycia czegoś, co przewyższa nasze dotychczasowe doświadczenia estetyczne, zarówno w pozytywnym, jak i negatywnym sensie. Z psychologicznego punktu widzenia, odnosi się to do ludzkiej zdolności do nieustannego poszukiwania sensu, głębi i wartości. Nasz umysł nie zadowala się łatwo, dąży do przekraczania znanych mu granic, testowania swoich zdolności do odczuwania i interpretowania.
Ta "nieskończona skala" rodzi zarówno podziw, jak i niepokój. Z jednej strony daje nadzieję na odkrywanie coraz większych cudów, z drugiej – skłania do refleksji nad kruchością i tymczasowością naszych obecnych ocen.
Czy wiesz, że relacje z matką są kanwą
dla wszystkich innych relacji, jakie nawiązujesz w życiu?
Poznaj mechanizmy, które kształtują Cię od dzieciństwa.
Odzyskaj władzę nad sobą i stwórz przestrzeń dla nowych relacji – z matką, córką, światem i samą sobą 🤍
Filozoficznie, cytat Dostojewskiego nawiązuje do idei platońskiego świata idei, gdzie ziemskie piękno jest jedynie odzwierciedleniem doskonalszych form. Jednak Dostojewski przenosi ten koncept w sferę ludzkiego doświadczenia, czyniąc go bardziej subiektywnym i egzystencjalnym.
Dopowiada on również, że na wyższych poziomach hierarchii piękna i brzydoty następuje ich paradoksalne zbliżenie. To, co ekstremalnie piękne, może być przerażające w swej doskonałości, a to, co skrajnie paskudne, może posiadać dziwną, odpychającą fascynację. W psychice człowieka, to właśnie w zetknięciu z tymi skrajnościami dochodzi do głębokiej autorefleksji, do kwestionowania własnych wartości i do poszukiwania głębszego sensu istnienia.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!