O kwiecie, kwiecie piękna, Choć niepożyteczny, jesteś, jak dech, niezbędny I jak duch - konieczny.
Piękno, choć ‘niepożyteczne’, jest psychologicznie niezbędne jak oddech, karmiąc ducha i nadając egzystencji sens poza utylitaryzmem.
Cytat Jana Lemańskiego, pozornie prosty, otwiera przed nami bogate spektrum refleksji filozoficznych i psychologicznych, dotykając fundamentalnych aspektów ludzkiej egzystencji i percepcji wartości. Mówiąc o kwiecie jako „niepożytecznym”, lecz „niezbędnym jak dech” i „koniecznym jak duch”, Lemański wywraca do góry nogami utylitarną perspektywę, która dominuje w naszej kulturze.
Filozoficznie, cytat ten odsyła nas do problematyki wartości istnienia samej w sobie, niezależnie od jej funkcji czy praktycznego zastosowania. W społeczeństwie osadzonym w paradygmacie efektywności i produktywności, piękno często spychane jest na margines jako zbędny dodatek. Lemański jednak odzyskuje dla niego centralne miejsce, wskazując, że jego brak byłby równie niszczący, jak brak powietrza dla organizmu. Jest to echoes filozofii estetyki, która od Platona po współczesnych myślicieli podkreśla transcendentną rolę piękna w kształtowaniu ludzkiego ducha i poznania.
Czy wiesz, że relacje z matką są kanwą
dla wszystkich innych relacji, jakie nawiązujesz w życiu?
Poznaj mechanizmy, które kształtują Cię od dzieciństwa.
Odzyskaj władzę nad sobą i stwórz przestrzeń dla nowych relacji – z matką, córką, światem i samą sobą 🤍
Psychologicznie, słowa Lemańskiego dotykają potrzeby sensu i transcendencji, głęboko zakorzenionej w ludzkiej psychice. Kiedy opisuje kwiat jako „niezbędny jak dech”, nawiązuje do automatyczności i fundamentalności procesów życiowych. Piękno, choć nie odżywia ciała, odżywia duszę – jest paliwem dla naszej psychiki. Akcentuje to potrzeby estetyczne, które Abraham Maslow umieścił w swojej hierarchii, uznając je za kluczowe dla pełnego rozwoju osobistego i samorealizacji. Brak piękna prowadzi do pustki, anhedonii, a nawet kryzysów egzystencjalnych. Jest to brak, który odczuwamy na poziomie podświadomym, wpływający na nasze samopoczucie, kreatywność i zdolność do odczuwania radości. Piękno (kwiat) staje się symbolem tego, co daje smak życiu, co nadaje mu głębię i umożliwia doświadczanie pełni.
Sformułowanie „konieczny jak duch” przenosi nas w sferę duchowości i fundamentalnych wartości. Duch w tym kontekście może być rozumiany jako wewnętrzna istota, esencja bycia, która kształtuje naszą tożsamość i sens życia. To, co odrębne od materialnego i praktycznego, a jednocześnie niezbędne dla prawdziwego, pełnego życia. Piękno, podobnie jak wartości moralne czy poszukiwanie prawdy, jest tym, co nadaje ludzkiej egzystencji wymiar wykraczający poza zwierzęce instynkty i proste potrzeby. Jego brak zubożałby nasze wnętrze, prowadząc do jałowości i utraty połączenia z głębszymi warstwami naszej psychiki. Lemański przypomina nam, że prawdziwe bogactwo życia nie leży jedynie w materii, ale w zdolności do doceniania i tworzenia tego, co ulotne, a jednocześnie fundamentalne dla naszego bycia.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!