Mody i teorie nawet się zmieniają, ale głód prawdy trwa.
Mody i teorie przemijają, lecz ludzki, fundamentalny głód poznania sensu i prawdy jest wieczną siłą napędową.
Głęboka Prawda o Ludzkiej Naturze
Cytat Pawła Jasienicy, że „Mody i teorie nawet się zmieniają, ale głód prawdy trwa”, dotyka sedna ludzkiego doświadczenia, ukazując fundamentalne rozróżnienie między powierzchownością a esencją w psychice człowieka. Możemy interpretować go jako głębokie filozoficzno-psychologiczne spostrzeżenie na temat unchanging nature of fundamental human drives w obliczu nieustającej zmiany kulturowej i intelektualnej.
Mody i teorie, w sensie psychologicznym, reprezentują zewnętrzne konstrukcje – społecznie akceptowane sposoby myślenia, zachowania, estetyki czy nawet rozumienia świata. Są to efemeryczne ramy, które dają nam tymczasowe poczucie porządku i przynależności. Psychologicznie, uleganie modom może być napędzane potrzebą adaptacji, akceptacji społecznej, pragnieniem bycia „na czasie” lub poszukiwaniem skutecznych (choć często krótkotrwałych) rozwiązań złożonych problemów. Teorie natomiast, choć bardziej strukturalne i logiczne, także podlegają ewolucji. Są to próby wyjaśnienia rzeczywistości, które z czasem zostają zastąpione nowymi, bardziej kompleksowymi lub trafniejszymi modelami. W psychologii, to odzwierciedla zmienność paradygmatów badawczych – od behawioryzmu, przez psychodynamikę, po poznawczo-behawioralne podejścia. Każda z tych teorii w pewnym momencie dominowała, oferowała pewne ‘prawdy’, ale żadna nie jest ostateczna.
Ranisz siebie, bo chronisz
wewnętrzne dziecko?
To ta odrzucona część Ciebie, która wciąż czeka na poczucie bezpieczeństwa, uznanie i miłość. I tylko Ty możesz ją nimi obdarzyć🤍
Jednak w sercu tego zmiennego oceanu, „głód prawdy” trwa. To sformułowanie odnosi się do uniwersalnej, pierwotnej potrzeby poznania i zrozumienia. Z psychologicznego punktu widzenia, głód prawdy można utożsamić z fundamentalnymi motywami ludzkimi, takimi jak potrzeba sensu (Victor Frankl), potrzeba samopoznania (Jungowska indywiduacja), potrzeba poznawcza (poznawanie i przetwarzanie informacji) czy nawet, w szerszym sensie, potrzeba autentyczności. Jest to wewnętrzna siła, która pcha nas do wychodzenia poza pozory, do kwestionowania przyjętych dogmatów i do poszukiwania głębszego, bardziej fundamentalnego zrozumienia siebie, innych i świata. Ten głód nie jest zaspokajany przez chwilowe mody czy przemijające teorie; jest poszukiwaniem czegoś trwałego, niezmiennego, co nadaje znaczenie istnieniu.
W kontekście Jasienicy, historyka, cytat ten nabiera dodatkowego wymiaru. Historia jako dyscyplina jest ciągłym poszukiwaniem prawdy o przeszłości, często poprzez reinterpretację danych i obalanie dawnych teorii. Jednak sama potrzeba rozumienia historii i wyciągania z niej wniosków jest niezmienna. Cytat ten przypomina nam, że choć nasze metody, narzędzia i objaśnienia zmieniają się, podstawowa ludzka dążność do poznania tego, co prawdziwe i rzeczywiste, pozostaje stałym elementem naszej psychiki. Jest to
nieśmiertelna siła napędowa ludzkiego rozwoju intelektualnego i duchowego.