Słowa są źródłem nieporozumień.
Słowa są subiektywnie interpretowane, co prowadzi do niezgodności znaczeń między nadawcą a odbiorcą, niwecząc klarowność komunikacji.
Słowa jako kruchliwy most znaczeń: psychologiczna podróż przez paradoks Exupéry'ego
Aforyzm Antoine’a de Saint-Exupéry’ego „Słowa są źródłem nieporozumień” na pierwszy rzut oka wydaje się paradoksalny. Jako podstawowe narzędzie komunikacji, oczekiwalibyśmy, że słowa służą raczej klarowności niż zamieszaniu. Jednak wnikliwa analiza psychologiczna i filozoficzna ujawnia głęboką mądrość tego stwierdzenia, dotykającą fundamentalnych aspektów ludzkiego poznania, komunikacji i doświadczenia.
Z psychologicznego punktu widzenia, źródło nieporozumień leży w subiektywności interpretacji. Każda jednostka konstruuje własną rzeczywistość na podstawie unikalnej historii życia, doświadczeń, wartości, przekonań i schematów poznawczych. Kiedy wypowiadamy słowo, wywołuje ono w naszym umyśle określone znaczenia, obrazy i emocje. Odbiorca natomiast, przetwarza to samo słowo przez pryzmat własnego, indywidualnego „filtru”. To, co dla nadawcy jest oczywiste i klarowne, dla odbiorcy może przywoływać zupełnie inne skojarzenia, nacechowania emocjonalne, a nawet sprzeczne interpretacje. Kontekst kulturowy, społeczny i osobisty odgrywa tu kluczową rolę. Słowa są jedynie symbolami, odzwierciedlającymi rzeczywistość, ale nigdy nie są samą rzeczywistością. Ta dysproporcja między symbolem a desygnatem, a także między subiektywnymi desygnatami nadawcy i odbiorcy, jest podstawą wielu konfliktów i nieporozumień.
Czy Twój związek Cię wspiera,
czy wyczerpuje?
Jeśli w relacji czujesz samotność lub zagubienie, to znak, że czas odzyskać siebie i stworzyć związek, który naprawdę będzie Cię wspierać 🤍
Co więcej, ludzka komunikacja obejmuje nie tylko warstwę werbalną, ale również niewerbalną. Ton głosu, mimika, gesty – wszystko to wpływa na odbiór komunikatu. Kiedy słowa są sprzeczne z mową ciała, powstaje silny dysonans poznawczy, prowadzący do frustracji i zniekształceń. Exupéry, jako pilot i filozof, doskonale rozumiał tę subtelność. W samotności kokpitu, gdzie precyzja języka technicznego ratuje życie, a jednocześnie w poetyckim świecie relacji międzyludzkich, gdzie „patrzenie sercem” jest ważniejsze niż dosłowność, widział ten dualizm. W ten sposób jego aforyzm staje się przestrogą przed zakładaniem, że to, co wypowiedziane, zostało w pełni zrozumiane, i zachęca do głębszej empatii i aktywnego słuchania, aby przekroczyć powierzchowność samych słów i dotrzeć do intencji i prawdziwego znaczenia.