Czy twórczość jest genialna, decyduje nie krytyk, ale czas.
Czas jest ostatecznym sędzią genialności twórczości, odsiewającym efemeryczne mody od trwałych wartości, niezależnie od oceny krytyków.
Cytat Andrzeja Majewskiego, „Czy twórczość jest genialna, decyduje nie krytyk, ale czas”, stanowi głębokie filozoficzno-psychologiczne odzwierciedlenie złożoności postrzegania wartości dzieła i kondycji ludzkiej. Uderza w subiektywność i zmienność ludzkiego osądu, jednocześnie wynosząc na piedestał bezlitosną, aczkolwiek sprawiedliwą, perspektywę chronologiczną.
Z psychologicznego punktu widzenia, krytyk, rozumiany jako pojedynczy podmiot ze swoimi uprzedzeniami, modami intelektualnymi, osobistymi doświadczeniami i społecznymi naciskami, operuje w ograniczonej ramie czasowej. Jego ocena jest zawsze zakotwiczona w „teraz”, w dominujących paradygmatach estetycznych i intelektualnych epoki. To „teraz” jest podsycane przez mechanizmy psychologiczne takie jak konformizm społeczny, poszukiwanie nowości, czy też obrona istniejącego porządku – zarówno na poziomie osobistym (potrzeba spójności poznawczej) jak i grupowym. Krytyk jest więc istotą uwikłaną w biologiczno-kulturowe uwarunkowania, co sprawia, że jego „definitywna” ocena jest z natury efemeryczna.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!
Z drugiej strony, „czas” symbolizuje obiektywną, choć nieskończenie odległą, perspektywę. Czas, w tym kontekście, nie jest jedynie upływem chwil, lecz filtrem selekcyjnym, który pozwala na odseparowanie efemerycznej mody od trwałej wartości. Dzieło, które przetrwa wieki, nie opiera się na chwilowym zachwycie, lecz na swojej uniwersalnej zdolności do rezonowania z ludzkimi doświadczeniami, wywoływania głębokich emocji i inspirowania refleksji, niezależnie od epoki. Psychologicznie, mechanizm ten polega na kolektywnym, międzypokoleniowym rezonansie. Gdy dzieło przechodzi przez kolejne pokolenia, jest ono poddawane ciągłej reinterpretacji i ponownej ocenie przez zmieniony kontekst społeczny i kulturowy. Jeśli jego rdzeń – jego uniwersalne przesłanie, estetyka, czy głębia – wciąż odnajduje odbiorcę, to jest to świadectwo jego prawdziwej, ponadczasowej wartości. Odbywa się tu zjawisko transgeneracyjnej weryfikacji – swego rodzaju zbiorowej inteligencji, która, choć powolna, jest nieskończenie bardziej precyzyjna niż jakikolwiek indywidualny osąd.
Znaczenie Filozoficzne
Filozoficznie, cytat dotyka esencji prawdy i obiektywności w sztuce. Kwestionuje autorytet indywidualnych arbitraży na rzecz anonimowego, ale wszechstronnego osądu historii. Jest to nawiązanie do Heglowskiej idei Ducha Świata czy tez filozofii historii, gdzie sens i wartość dzieł ujawniają się w długim procesie historycznym. Wartość sztuki nie jest czymś statycznym, nadanym raz na zawsze, lecz jest dynamicznie konstruowana i weryfikowana w kontakcie z ciągle zmieniającą się ludzką świadomością i wrażliwością.