O wartości nagrody decydują fundatorzy, o prestiżu - laureaci.
Wartość nagrody definiuje fundator, jej prestiż ugruntowują laureaci, poprzez akceptację i potwierdzenie jej znaczenia autorytetem.
Złożona natura wartości i prestiżu w percepcji społecznej
Cytat Andrzeja Majewskiego – „O wartości nagrody decydują fundatorzy, o prestiżu – laureaci” – jest zwięzłym, lecz niezwykle przenikliwym spostrzeżeniem psychologiczno-filozoficznym, które rozbija fundamentalne aspekty funkcjonowania systemów wartości w społeczeństwie. Dotyka on sedna ludzkiej motywacji, dążenia do uznania i skomplikowanych mechanizmów konstrukcji znaczenia, zarówno indywidualnego, jak i kolektywnego.
Pierwsza część cytatu – „O wartości nagrody decydują fundatorzy” – wskazuje na instrumentalny i intencjonalny charakter wartości ekonomicznej i symbolicznej. Fundator, jako podmiot sprawczy, określa zasady gry, ramy nagrody, jej wysokość, a także często kryteria, za które jest ona przyznawana. W ujęciu psychologicznym, fundatorzy reprezentują zewnętrzne źródła motywacji (motywacja zewnętrzna), które mają na celu wzmocnienie określonych zachowań, osiągnięć czy postaw. Decydują oni o jej obiektywnej mierzalności (np. suma pieniężna) oraz o tym, co ma być nią wynagradzane, czyli, co jest przez nich postrzegane jako cenne. Jest to akt kreacji wartości w jej pierwotnym, podażowym sensie. Filozoficznie, można to łączyć z koncepcjami wartości, gdzie fundator pełni rolę „normodawcy” lub „źródła autorytetu” w danym systemie.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!
Druga część – „o prestiżu – laureaci” – jest znacznie bardziej subtelna i dotyka psychologii społecznej oraz mechanizmów konstrukcji znaczenia. Prestiż nie jest bowiem wartością immanentną nadawaną przez ofiarodawcę, ale raczej subiektywnym i kolektywnym atrybutem, który jest w dużej mierze współtworzony i potwierdzany przez samych odbiorców i beneficjentów. Kiedy laureat, swoją osobą, dokonaniami i reputacją, przyjmuje nagrodę, on sam nadaje jej dodatkową warstwę znaczenia. To nie tylko nagroda uhonorowuje laureata, ale to laureat, przyjmując ją, potwierdza jej rangę i wiarygodność. Im wybitniejszy i bardziej uznany laureat, tym większego prestiżu zyskuje sama nagroda. Jest to proces sprzężenia zwrotnego, gdzie sukces jednej osoby nobilituje instrument, który ją uhonorował. Psychologicznie, jest to manifestacja wpływu autorytetu i społecznego dowodu słuszności. Laureaci, będąc osobami cieszącymi się uznaniem i szacunkiem, ich wybór i akceptacja nagrody staje się swoistym filtrem walidującym jej znaczenie dla szerszej publiczności. Filozoficznie, można to interpretować jako dialog między intencjonalnym ustanowieniem wartości a jej społeczną akceptacją i rezonansem. Prestiż jest zatem wynikiem złożonego procesu społecznego wartościowania, gdzie jednostki o wysokim statusie są katalizatorami i weryfikatorami znaczenia.
Krótko mówiąc, cytat Majewskiego rozróżnia między deklarowaną wartością (intencją fundatora) a postrzeganą wartością społeczną (prestizem nadanym przez laureatów), podkreślając dynamikę ich wzajemnego oddziaływania.