Sztuka dociera do jądra wszechrzeczy, wnika we wszystkie tajnie i głębie.
Sztuka jako medium psychologicznej introspekcji i poznania nieświadomości; dotyka archetypów, umożliwia katharsis i ekspresję wewnętrznych głębi ludzkiej psychiki.
Filozoficzno-Psychologiczne Rozważania nad Cytatem Przybyszewskiego
Cytat Stanisława Przybyszewskiego: „Sztuka dociera do jądra wszechrzeczy, wnika we wszystkie tajnie i głębie” to głębokie odzwierciedlenie modernistycznego, a zwłaszcza *dekadenckiego* postrzegania roli sztuki. Z perspektywy psychologicznej, Przybyszewski afirmuje sztukę jako potężne narzędzie **introspekcji i poznania**, wykraczającej poza racjonalne, empiryczne doświadczenie. Sugeruje, że sztuka nie jest jedynie odzwierciedleniem zewnętrznej rzeczywistości, ale przede wszystkim portalem do **nieświadomego**, do warstw psychiki, które wymykają się logice i językowi. Mówiąc o „jądrze wszechrzeczy” i „tajniach i głębiach”, Przybyszewski odwołuje się do archetypowych idei Junga, do *kolektywnej nieświadomości*, gdzie rezydują uniwersalne symbole, mity i instynkty. Sztuka, w tym ujęciu, staje się medium, które pozwala na transgresję granic świadomości, umożliwiając artystom i odbiorcom dotarcie do pierwotnych, często represjonowanych emocji, pragnień i lęków.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!
Z psychologicznego punktu widzenia, proces twórczy, o którym tu mowa, jest aktem **sublimacji** – przemiany pierwotnych impulsów i energii psychicznej w formy artystyczne. To właśnie ta zdolność sztuki do ekspresji niewyrażalnego, do nadawania kształtu abstrakcyjnym uczuciom i intuicjom, czyni ją tak potężną. Sztuka, zdaniem Przybyszewskiego, jest formą **katharsis**, oczyszczenia emocjonalnego, która umożliwia przetwarzanie traum, lęków i wewnętrznych konfliktów. W epoce, w której żył Przybyszewski, podważano tradycyjne autorytety i wartości; w tym kontekście, sztuka stała się schronieniem, miejscem poszukiwania autentyczności i sensu w rozpadającym się świecie. Jej zdolność do „wnikania we wszystkie tajnie i głębie” oznacza zdolność do penetracji *psychiki ludzkiej* na najbardziej fundamentalnym poziomie, odkrywając ukryte motywy i niezgłębione aspekty ludzkiej egzystencji, często pomijane przez naukę czy religię. To poszukiwanie prawdy absolutnej, odnajdywanej nie w zewnętrznym świecie, ale w wewnętrznym krajobrazie, stanowi kwintesencję psychologicznego wymiaru cytatu.