Jest się takim, jak myślą ludzie, nie jak myślimy o sobie my, jest się takim, jak miejsce, w którym się jest.
Tożsamość jest kształtowana przez opinie innych i kontekst środowiska, a nie tylko przez nasze przekonania o sobie.
Cytat Zofii Nałkowskiej uderza w samo serce złożoności ludzkiej tożsamości, podważając powszechne przekonanie o autonomii „ja” i stawiając śmiałą tezę o jej silnym uwarunkowaniu zewnętrznym.
Słówka Nałkowskiej:
„Jest się takim, jak myślą ludzie, nie jak myślimy o sobie my”
odnoszą się do fundamentalnego dla psychologii społecznej zjawiska społecznego konstruowania tożsamości. Nie żyjemy w próżni; nasza samoocena, poczucie własnej wartości i wizerunek, który prezentujemy światu, są nieodłącznie splecione z tym, jak jesteśmy postrzegani przez innych. Inni ludzie, niczym zwierciadła, odbijają nam naszą tożsamość, kształtując ją poprzez swoje opinie, oceny, oczekiwania, a nawet projekcje. Ten proces jest szczególnie widoczny w dzieciństwie, gdy to akceptacja, pochwały czy krytyka ze strony opiekunów budują fundamenty naszej osobowości. Ale trwa on przez całe życie. Psychologia poznawcza wskazuje, że nasze umysłowe schematy dotyczące samych siebie (tzw. self-schemas) są często wzmacniane lub modyfikowane przez informacje zwrotne z otoczenia. Gdy otoczenie konsekwentnie przypisuje nam pewne cechy, nawet jeśli w głębi duszy się z nimi nie zgadzamy, istnieje silna tendencja do ich internalizowania. Stajemy się tym, za kogo jesteśmy uważani, w procesie zwanym samospełniającą się przepowiednią. Jeżeli ludzie myślą o nas jako o osobie inteligentnej, prawdopodobnie będziemy dążyć do zachowań potwierdzających tę opinię, a nawet rozwiniemy w sobie poczucie większej inteligencji. Nałkowska demaskuje więc iluzję całkowitej subiektywności naszego „ja”, ukazując, że jesteśmy w dużej mierze wytworem społecznego dialogu.
Ranisz siebie, bo chronisz
wewnętrzne dziecko?
To ta odrzucona część Ciebie, która wciąż czeka na poczucie bezpieczeństwa, uznanie i miłość. I tylko Ty możesz ją nimi obdarzyć🤍
Druga część cytatu:
„jest się takim, jak miejsce, w którym się jest”
rozszerza tę perspektywę, wprowadzając element kontekstu sytuacyjnego i środowiskowego. Nałkowska sugeruje, że nasza tożsamość jest elastyczna i dostosowuje się do warunków zewnętrznych. W innym miejscu, w innym środowisku, w innej roli, aktywują się w nas odmienne aspekty osobowości. Kontekst wyznacza nam ramy zachowania, oczekiwania społeczne i dostępne role. Psychologia środowiskowa, a także badania nad efektami sytuacyjnymi (jak np. słynny eksperyment więzienny Zimbardo), potwierdzają, jak silnie otoczenie może wpływać na nasze myśli, emocje i działania. Jest się „innym” w miejscu pracy, w domu, w grupie przyjaciół czy w obcym mieście. Miejsce narzuca pewne ramy, określa granice, a co za tym idzie – kształtuje nasze zachowanie i percepcję samego siebie w danym momencie. Możemy być cichym, skromnym pracownikiem w biurze, a duszą towarzystwa na spotkaniu z przyjaciółmi. Ta zmienność niekoniecznie oznacza hipokryzję, lecz raczej świadczy o adaptacyjnej naturze ludzkiej tożsamości, która jest płynna i dynamiczna, nie zaś statyczna i monolityczna.
Podsumowując, Nałkowska głęboko analizuje naturę ludzkiej tożsamości, sugerując, że jest ona społecznie i kontekstowo uwarunkowana, a nie wyłącznie wewnętrznie konstruowana. Tożsamość jawi się jako skomplikowany splot percepcji własnej i zewnętrznej, nieustannie kształtowany przez interakcje z innymi ludźmi oraz środowisko, w którym funkcjonujemy.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!