
Człowiek sam sobie wykuwa los. Decyduje charakter, świadomość, wiara - nie ślepe i ciemne fluidy. Każde życie ludzkie, każda nasza przygoda jest trochę niejasna i tajemnicza.
Człowiek kształtuje los charakterem, świadomością, wiarą. Życie, choć nasze, pozostaje częściowo tajemnicze i niejasne.
Głębia Sprawczości i Tajemnicy by Gombrowicz
Cytat Witolda Gombrowicza, „Człowiek sam sobie wykuwa los. Decyduje charakter, świadomość, wiara – nie ślepe i ciemne fluidy. Każde życie ludzkie, każda nasza przygoda jest trochę niejasna i tajemnicza” to niezwykle bogate filozoficzno-psychologiczne wyzwanie, które odzwierciedla głęboko humanistyczne, a zarazem egzystencjalne spojrzenie na kondycję ludzką. W swej istocie, Gombrowicz podważa determinizm, proponując w zamian wizję człowieka jako aktywnego architekta własnego przeznaczenia.
Pierwsza część cytatu bezpośrednio odnosi się do koncepcji wolnej woli i sprawczości. „Człowiek sam sobie wykuwa los” to echo egzystencjalistycznych idei Jean-Paula Sartre'a, który twierdził, że istnienie poprzedza esencję – czyli najpierw istniejemy, a dopiero potem, poprzez nasze wybory i działania, kształtujemy to, kim jesteśmy. Gombrowicz wyraźnie odrzuca wszelkie formy fatalizmu, odrzucając „ślepe i ciemne fluidy” – metaforyczne odniesienie do sił zewnętrznych, irracjonalnych wpływów, bądź przeznaczenia, które miałyby kierować naszym życiem. Zamiast tego, stawia na wewnętrzne siły człowieka:

Ranisz siebie, bo chronisz
wewnętrzne dziecko?
To ta odrzucona część Ciebie, która wciąż czeka na poczucie bezpieczeństwa, uznanie i miłość. I tylko Ty możesz ją nimi obdarzyć🤍
- Charakter – jako zbiór utrwalonych cech psychicznych i postaw, determinujących sposób reagowania i działania. W psychologii, charakter jest często rozumiany jako fundament naszej tożsamości, kształtowany przez doświadczenia i decyzje.
- Świadomość – jako zdolność do autorefleksji, samopoznania i celowego kierowania swoim życiem. To zdolność do analizy swoich myśli, uczuć i motywacji, kluczowa dla podejmowania świadomych wyborów.
- Wiara – w tym kontekście niekoniecznie odnosi się do wiary religijnej, lecz bardziej do głębokiego przekonania o własnej wartości, możliwościach i sensie działania. Jest to też wiara w siebie i w istnienie pewnych wartości, które nadają kierunek naszym dążeniom.
Druga część cytatu, „Każde życie ludzkie, każda nasza przygoda jest trochę niejasna i tajemnicza”, wprowadza nutę egzystencjalnego niedookreślenia. Mimo że jesteśmy panami swojego losu, nasze życie nie jest nigdy w pełni transparentne, ani dla nas samych, ani dla innych. Jest w nim miejsce na nieprzewidywalność, na irracjonalne porywy, na samokreujące się „ja”, które zawsze pozostaje w pewnym stopniu zagadką. Ta tajemniczość nie jest jednak przeszkodą, lecz integralną częścią ludzkiego doświadczenia, co Gombrowicz często eksplorował w swoich dziełach, odnosząc się do wiecznej formy, którą chcemy narzucić, a która nam zawsze ucieka.

W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!