Chcesz ujarzmić kobietę i szukasz z nią zgody, A czyś kiedyś próbował kręcić kulę z wody?
Cytat porównuje ujarzmianie kobiety do niemożliwego kręcenia kuli z wody, podkreślając absurdalność i futilność prób kontrolowania wolnej ludzkiej natury.
Cytat Mieczysława Czerwińskiego – Chcesz ujarzmić kobietę i szukasz z nią zgody, A czyś kiedyś próbował kręcić kulę z wody? – to poetyckie, lecz głęboko psychologiczno-filozoficzne ujęcie dynamiki relacji międzyludzkich, szczególnie zaś relacji płciowych, odwołujące się do archetypicznych oporów materii i natury ludzkiej. Jest to metafora, która w swej istocie porównuje pragnienie kontroli nad wolną i autonomiczną istotą do niemożliwego zadania, jakim jest uformowanie z wody trwałej i sterowalnej kuli.
Z psychologicznego punktu widzenia, pytanie to uderza w samo sedno ludzkiego pragnienia dominacji i kontroli. Mężczyzna, który „chce ujarzmić kobietę”, często działa z pozycji ego i lęku. Lęku przed utratą kontroli, przed nieprzewidywalnością partnerki, przed jej niezależnością, która może podważać jego poczucie męskości czy autorytetu. To pragnienie ujarzmienia często manifestuje się w próbach narzucania woli, kształtowania partnerki według własnych oczekiwań, a nawet w próbach ograniczenia jej wolności osobistej. Poszukiwanie „zgody” w tym kontekście staje się ironiczne: nie jest to prawdziwa zgoda oparta na wzajemnym szacunku i równości, lecz raczej oczekiwanie na uległość, na rezygnację z autonomii w zamian za akceptację narzuconej roli.
Czy wiesz, że relacje z matką są kanwą
dla wszystkich innych relacji, jakie nawiązujesz w życiu?
Poznaj mechanizmy, które kształtują Cię od dzieciństwa.
Odzyskaj władzę nad sobą i stwórz przestrzeń dla nowych relacji – z matką, córką, światem i samą sobą 🤍
Metafora „kręcenia kuli z wody” jest tu kluczowa. Woda, symbolizująca w wielu kulturach emocje, intuicję, płynność, zmienność i nieuchwytność, staje się doskonałym odzwierciedleniem natury ludzkiej – a w kontekście cytatu, natury kobiecej – która opiera się sztywnym formom i próbom zamknięcia w ramach. Próba uformowania kuli z wody jest z góry skazana na niepowodzenie, ponieważ woda z natury rzeczy dąży do rozproszenia, do dostosowania się do kształtu naczynia, lecz nigdy nie zachowa stabilnego kształtu bez zewnętrznego ograniczenia. W psychologii analitycznej Junga, woda jest często kojarzona z nieświadomością i głębokimi, pierwotnymi siłami psychicznymi, które wymykają się racjonalnej kontroli.
Filozoficznie, cytat ten dotyka kwestii autonomii podmiotu i niemożności pełnego zawładnięcia drugim człowiekiem. Każda istota ludzka, niezależnie od płci, posiada wewnętrzną wolność i indywidualność, która, choć może być tłumiona czy formowana, nigdy nie zostanie całkowicie „ujarzmiona” bez skutków ubocznych w postaci buntu, oporu czy wewnętrznego cierpienia. Stąd płynie przesłanie o konieczności akceptacji inności i wolności drugiej osoby, zamiast dążenia do jej dominacji. Prawdziwa relacja, oparta na wzajemnym szacunku i miłości, nie polega na ujarzmianiu, lecz na towarzyszeniu i wspólnym wzrastaniu, w którym obie strony zachowują swoją integralność. Czerwiński w tym zwięzłym pytaniu trafia w sedno niezbywalnej wolności ducha i niemożności narzucenia komuś „zgody” na bycie ujarzmionym.