
Kres młodości stawia chwila, kiedy pragnienia kapitulują w obawie przed nieznanym jutrem.
Kres młodości następuje, gdy lęk przed nieznanym jutrem paraliżuje pragnienia, gasząc odwagę i wiarę w możliwości.
Kres Młodości jako Kapitulacja Wobec Lęku Przed Nieznanym: Filozoficzna i Psychologiczna Analiza
Cytat Bolesława Szczęsnego Herbaczewskiego, „Kres młodości stawia chwila, kiedy pragnienia kapitulują w obawie przed nieznanym jutrem”, jest niezwykle głęboki i wielowymiarowy, dotykając fundamentalnych aspektów ludzkiego doświadczenia, zwłaszcza w kontekście dojrzewania i psychologicznej transformacji.
Filozoficznie, cytat ten wskazuje na to, że młodość nie jest jedynie stanem chronologicznym czy biologicznym, lecz przede wszystkim stanem ducha, charakteryzującym się
odwagą, optymizmem i otwartością na świat
. Młodość to czas, kiedy pragnienia są silniejsze niż obawy, a przyszłość jawi się jako niezapisana księga możliwości, a nie źródło zagrożeń. Ta perspektywa jest zgodna z egzystencjalistycznym poglądem na wolność i odpowiedzialność – w młodości czujemy się bardziej wolni, a ciężar odpowiedzialności jest często mniejszy. Kapitulacja pragnień symbolizuje utratę tej pierwotnej, inherentnej wiary w siebie i w przyszłość. Filozoficznie, jest to moment, w którym
podmiotowość zostaje ograniczona przez obiektywną rzeczywistość
(postrzeganą jako nieznane jutro), a nasze wewnętrzne dążenia ustępują miejsca ostrożności i defensywności. To przejście od
„bycia w świecie”
jako aktywnego twórcy do
„bycia dla świata”

Czy wiesz, że relacje z matką są kanwą
dla wszystkich innych relacji, jakie nawiązujesz w życiu?
Poznaj mechanizmy, które kształtują Cię od dzieciństwa.
Odzyskaj władzę nad sobą i stwórz przestrzeń dla nowych relacji – z matką, córką, światem i samą sobą 🤍
jako reaktywnego obserwatora.
Z psychologicznego punktu widzenia, cytat dotyka kluczowych procesów rozwojowych i obronnych. Młodość jest okresem intensywnego formowania tożsamości, eksperymentowania i poszukiwania sensu. Pragnienia w tym kontekście to nie tylko konkretne cele, ale cała paleta aspiracji, marzeń, idei i możliwości, które napędzają jednostkę do działania. Kapitulacja tych pragnień to nie tylko rezygnacja z konkretnych zamierzeń, ale przede wszystkim
utrata psychologicznej elastyczności, spadku motywacji wewnętrznej i narastania lęku
. Obawa przed nieznanym jutrem jest fundamentalnym lękiem ludzkim – lękiem przed utratą kontroli, przed nieprzewidywalnością, przed samotnością czy śmiercią. W młodości ten lęk jest często stłumiony przez silne impulsy życiowe i wiarę w swoje możliwości adaptacyjne. Kiedy jednak lęk ten zaczyna dominować, staje się siłą paraliżującą. Psychologicznie, jest to moment, w którym
mechanizmy obronne stają się bardziej istotne niż mechanizmy rozwoju
. Kapitulacja pragnień może prowadzić do cynizmu, apatii, wypalenia, a nawet depresji. Jednostka przestaje aktywnie kształtować swoje życie, stając się raczej biernym obserwatorem. To także moment, w którym presja społeczna i rosnące poczucie odpowiedzialności mogą przytłoczyć jednostkę, prowadząc do rezygnacji z indywidualnych ambicji na rzecz bezpieczeństwa i stabilizacji, co jest często postrzegane jako dojrzałość, ale w ujęciu Herbaczewskiego – jako kres młodości wewnętrznej. Cytat sugeruje, że to nie wiek kalendarzowy, lecz
psychologiczna postawa wobec przyszłości
decyduje o tym, czy jesteśmy jeszcze „młodzi duchem”.