Prędzej uwierzę w nieistnienie Boga niż w przemijalność (...) piękna.
Oszojec wyraża lęk przed ulotnością, stawiając piękno jako fundamentalną, wieczną wartość, ważniejszą niż Bóg dla poczucia sensu i trwałości.
Głębokie Związki Pomiędzy Pięknem a Byciem: Analiza Cytatu Wacława Oszojca
Cytat Wacława Oszojca: „Prędzej uwierzę w nieistnienie Boga niż w przemijalność (...) piękna”, jest wypowiedzią, która na pierwszy rzut oka zdaje się być hiperbolą, jednak wnika w głębokie warstwy ludzkiej psychiki i filozofii bytu. Autor stawia tutaj piękno w opozycji do ulotności, co psychologicznie jest niezwykle istotne. Wiara w Boga, dla wielu ludzi, stanowi fundament poczucia bezpieczeństwa, sensu i stałości w świecie pełnym zmienności i niepewności. Przyznanie, że łatwiej jest odrzucić tak fundamentalny konstrukt, jakim jest Bóg, niż pogodzić się z ideą przemijalności piękna, wskazuje na to, jak fundamentalną i egzystencjalną wartość piękno ma dla podmiotu mówiącego.
Z perspektywy psychologicznej, cytat ten dotyka lęku przed entropią i rozpadem. Człowiek z natury pragnie porządku, harmonii i trwałości. Piękno, w swojej istocie – czy to estetyczne, moralne, czy duchowe –jawia się jako przejaw tego porządku. Jego przemijalność jest zatem mikro-kosmosem śmierci, zaniku, rozpadu, co wywołuje głęboki lęk egzystencjalny. W akcie tworzenia lub kontemplacji piękna, ludzka psychika dąży do zanegowania ulotności, do stworzenia czegoś, co przekracza ramy czasowe. Piękno staje się więc formą nieśmiertelności, sposobem na oszukanie śmierci i rozpadu, przynajmniej w sferze przeżycia subiektywnego.
Czy wiesz, że relacje z matką są kanwą
dla wszystkich innych relacji, jakie nawiązujesz w życiu?
Poznaj mechanizmy, które kształtują Cię od dzieciństwa.
Odzyskaj władzę nad sobą i stwórz przestrzeń dla nowych relacji – z matką, córką, światem i samą sobą 🤍
Kolejnym aspektem jest funkcja integracyjna piękna. Psychologicznie, piękno może działać jako spoiwo, które łączy nas ze światem, z innymi ludźmi, a nawet z transcendentnymi ideami. Utrata piękna, jego przemijalność, jest równoznaczna z utratą tej integracji, z doświadczeniem fragmentacji. Wygłaszając cytat, Oszojec sugeruje, że dla niego piękno ma znacznie większą siłę ugruntowania w rzeczywistości i nadawania jej sensu niż jakakolwiek doktryna czy wiara w byt absolutny. To wskazuje na głębokie zakorzenienie estetyki w ludzkim doświadczeniu sensu i wartości. Odczucie piękna jest na tyle pierwotne i fundamentalne, że staje się ważniejsze niż metafizyczne konstrukty wyjaśniające świat.
W kontekście filozoficznym, cytat ten można interpretować jako rewizję hierarchii wartości. Zazwyczaj w kulturze zachodniej Bóg (lub Absolut) jest najwyższą wartością, źródłem wszelkiego piękna i dobra. Oszojec odwraca tę perspektywę, czyniąc piękno nadrzędnym wobec konceptu Boga. To może świadczyć o secenaryzmowym lub humanistycznym ujęciu świata, gdzie piękno nie jest jedynie odbiciem boskiej doskonałości, ale samo w sobie, w swojej immanentnej obecności, stanowi o pełni i sensie bytu.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!