Przeszłość jest jak woda w stawie: ciemna, gęsta i zaludniona. W jej głębi falują niemrawie czyjeś dawno zatopione ramiona.
Przeszłość to gęsty, ciemny staw wspomnień i nieświadomych treści, gdzie "zatopione ramiona" symbolizują niedokończone sprawy i niewyrażone emocje wpływające na teraźniejszość.
Cytat Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, „Przeszłość jest jak woda w stawie: ciemna, gęsta i zaludniona. W jej głębi falują niemrawie czyjeś dawno zatopione ramiona”, stanowi niezwykle sugestywną metaforę natury pamięci i jej wpływu na ludzką psychikę. Z perspektywy psychologii głębi, przeszłość nie jest linearną sekwencją zdarzeń, lecz raczej dynamicznym, warstwowym konglomeratem doświadczeń, emocji i nieświadomych treści.
„Ciemna” woda symbolizuje nie tylko zapomnienie i niejasność wspomnień, ale także te aspekty przeszłości, które są dla nas bolesne, wyparte lub niezrozumiałe. To sfera, do której rzadko zaglądamy świadomie, a jednak jej obecność jest nieustannie odczuwalna. „Gęsta” wskazuje na ciężar i skomplikowanie przeszłych wydarzeń, na ich wzajemne powiązania i kondensację, tworzącą swego rodzaju psychologiczne osady. Ta masa nie jest łatwa do przekroczenia, a jej lepkość utrudnia jasne postrzeganie i przetwarzanie.
Ranisz siebie, bo chronisz
wewnętrzne dziecko?
To ta odrzucona część Ciebie, która wciąż czeka na poczucie bezpieczeństwa, uznanie i miłość. I tylko Ty możesz ją nimi obdarzyć🤍
„Zaludniona” przeszłość odnosi się do obecności w niej innych ludzi – tych, którzy odegrali w naszym życiu kluczowe role, zarówno pozytywne, jak i negatywne. Są to nasze relacje, interakcje, ale także oczekiwania, fantazje i lęki związane z innymi. Ich „dawno zatopione ramiona” to symbol niedokończonych spraw, nieopłakanych strat, niewypowiedzianych słów czy tłumionych emocji, które wciąż emanują z głębi naszej psychiki. Mogą to być również projekcje, introjekcje – aspekty innych, które stały się częścią nas samych. Falują „niemrawie”, ponieważ nie są już aktywne w świadomym umyśle, ale ich subtelny ruch wywiera wpływ na nasze obecne postrzeganie, emocje i zachowania. Mogą objawiać się jako nieuświadomione wzorce, powtarzające się schematy relacji, niewytłumaczalne lęki czy tęsknoty. W psychoterapii praca nad przeszłością często polega na wydobywaniu tych zatopionych „ramion” na powierzchnię, aby mogły zostać one zintegrowane lub przetworzone. Rozumienie przeszłości nie polega na jej zmianie, lecz na świadomym przyjęciu jej skomplikowanej natury i wpływu na teraźniejszość, co pozwala na większą autonomię i swobodę w budowaniu przyszłości.