Gnuśnieją w złudzeniu szczęścia, jakie czerpią z posiadanych dóbr. Podczas gdy szczęście mieści się tylko w zapale czynów i w zadowoleniu twórczym.
Prawdziwe szczęście wynika z twórczego działania i zaangażowania, a nie z biernego gromadzenia dóbr materialnych.
Cytat Antoine'a de Saint-Exupéry'ego dotyka fundamentalnego dylematu ludzkiej egzystencji, rozgraniczając dwa zasadniczo odmienne źródła poczucia wartości i szczęścia. Autor ostrzega przed pułapką, jaką stanowią dobra materialne, które, choć pozornie łatwo dostępne i dające natychmiastową gratyfikację, prowadzą do formy egzystencjalnego zastoju. Termin „gnuśnieją w złudzeniu szczęścia” doskonale oddaje stan psychiczny, w którym jednostka, otoczona przedmiotami, staje się pasywna, a jej poczucie spełnienia jest powierzchowne i ulotne. To „złudzenie” wynika z błędnego przekonania, że posiadanie samo w sobie jest celem, a nie środkiem do głębszego zadowolenia.
Z psychologicznego punktu widzenia, Saint-Exupéry identyfikuje rodzaj hedonizmu, który, choć pociągający, prowadzi do anhedonii lub pustki egzystencjalnej. Człowiek czerpiący satysfakcję wyłącznie z posiadania jest skazany na ciągłe poszukiwanie nowych bodźców zewnętrznych, ponieważ adaptacja hedonistyczna sprawia, że każde nowe dobro szybko traci swoją moc nagradzającą. W rezultacie, zamiast autentycznego szczęścia, pojawia się nuda, niezadowolenie i poczucie braku sensu.
Alternatywą, którą wskazuje autor, jest „zapał czynów i zadowolenie twórcze”. To sformułowanie odsyła nas do teorii przepływu (flow) Mihály Csíkszentmihályi'ego, gdzie autentyczne szczęście jest doświadczane w procesie angażowania się w działania wymagające umiejętności i dające poczucie postępu. „Zapał czynów” oznacza aktywność, która wypływa z wewnętrznej motywacji, pasji i zaangażowania. Nie jest to działalność dla nagrody zewnętrznej, lecz dla samej przyjemności tworzenia, eksplorowania i realizowania potencjału. „Zadowolenie twórcze” podkreśla rolę self-efficacy (poczucia własnej skuteczności) i maestrii. Kiedy tworzymy, wpływamy na świat, kształtujemy rzeczywistość i pozostawiamy po sobie ślad. To doświadczenie jest głęboko satysfakcjonujące, ponieważ wzmacnia poczucie znaczenia i celu.
Ranisz siebie, bo chronisz
wewnętrzne dziecko?
To ta odrzucona część Ciebie, która wciąż czeka na poczucie bezpieczeństwa, uznanie i miłość. I tylko Ty możesz ją nimi obdarzyć🤍
Kontekst filozoficzny cytatu osadza się w egzystencjalizmie i humanizmie, gdzie akcent kładziony jest na autentyczność, samospełnienie i kreowanie sensu życia poprzez działanie. Szczęście nie jest czymś, co się znajduje, lecz czymś, co się tworzy. Nie jest stanem pasywnego odbioru, lecz aktywnym procesem. Posiadanie staje się pułapką, ponieważ zwalnia z wysiłku tworzenia i rozwoju, prowadząc do duchowego uwiądu.
Współczesna psychologia pozytywna również potwierdza tezę Saint-Exupéry'ego, wskazując, że trwałe szczęście i dobrostan są ściśle związane z zaangażowaniem w działania, rozwijaniem relacji, poszukiwaniem sensu oraz osiągnięciami, a nie z gromadzeniem dóbr materialnych. Cytat ten jest zatem ponadczasowym apelem o to, by szukać głębokiego i trwałego spełnienia nie w tym, co posiadamy, lecz w tym, co tworzymy i w jaki sposób angażujemy się w życie.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!