Nauka upokaja. Sztuka jest, by denerwować.
Nauka obnaża iluzje, upokarzając ego. Sztuka prowokuje dyskomfort, by wywołać nowe emocje, otworzyć umysł na głębsze doznania.
Filozoficzno-Psychologiczna Analiza Cytatu Georges'a Braque'a
Cytat Georges'a Braque'a: „Nauka upokarza. Sztuka jest, by denerwować.”, to głęboka refleksja nad dwiema fundamentalnymi formami ludzkiej ekspresji i poznania, która z psychologicznego punktu widzenia odsłania złożone mechanizmy percepcji, samooceny i reakcji emocjonalnej. Braque, jako jeden z prekursorów kubizmu, z pewnością miał na myśli proces twórczy i jego oddziaływanie, zarówno na artystę, jak i na odbiorcę.
Nauka upokarza
Stwierdzenie, że „nauka upokarza”, odnosi się do inherentnego charakteru poznania naukowego. Nauka dąży do obiektywizacji, do rozłożenia świata na części, do odkrywania jego niezmiennych praw i struktur. W tym procesie nauka nieustannie konfrontuje naszą subiektywną rzeczywistość, nasze intuicje, przekonania i uprzedzenia z zimną, twardą, empiryczną prawdą. Psychologicznie, jest to proces często bolesny.
Upokorzenie, w tym kontekście, niekoniecznie oznacza poniżenie, lecz raczej zrzucenie naszych iluzji, obnażenie naszej ignorancji lub ograniczeń naszego zrozumienia. Kiedy stykamy się z naukowym wyjaśnieniem złożonego zjawiska, możemy poczuć się mali, nieistotni w obliczu ogromu wiedzy i precyzji wszechświata. Teoria ewolucji, na przykład, „upokorzyła” wiele przekonań o wyjątkowości człowieka. Współczesna psychologia poznawcza pokazuje, jak łatwo ulegamy błędom poznawczym i iluzjom, co również może być „upokarzające” dla naszej wiary w racjonalność i obiektywność.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!
Sztuka jest, by denerwować
Z kolei stwierdzenie, że „sztuka jest, by denerwować”, to hołd dla rewolucyjnej i transformacyjnej mocy sztuki. W przeciwieństwie do nauki, która dąży do ustalenia porządku i prawdy, sztuka często celowo zaburza nasze oczekiwania, zmusza nas do kwestionowania, do odczuwania dyskomfortu. „Denerwowanie” w tym kontekście jest kluczowe dla psychicznego przebudzenia. Sztuka, szczególnie awangardowa, wyrywa nas z rutyny poznawczej i emocjonalnej. Kubizm Braque'a, z jego połamaniem perspektywy i wielokrotnym ukazywaniem przedmiotu, był sam w sobie „denerwujący” dla ówczesnych widzów, którzy oczekiwali realistycznego przedstawienia.
Psychologicznie, to „denerwowanie” może przyjmować różne formy: frustracja z powodu braku jasności, zdziwienie, które prowadzi do nowego sposobu myślenia, a nawet szok, który burzy nasze zakorzenione schematy myślowe. Sztuka, w przeciwieństwie do nauki, nie oferuje gotowych rozwiązań czy definitywnych odpowiedzi. Zamiast tego, stawia pytania, prowokuje do introspekcji i zmusza do aktywnego przetwarzania, co jest kluczowe dla rozwoju empatii i krytycznego myślenia.
Podsumowując, Braque sugeruje, że nauka demistyfikuje, często kosztem naszego ego, podczas gdy sztuka remistyfikuje, ale czyni to w sposób, który prowokuje nas do głębszego, często niewygodnego, zaangażowania z rzeczywistością i własnymi emocjami.