W sztuce nie trzeba lękać się przesady.
Flaubert twierdzi, że w sztuce przesada to wolność, niezależność od lęku przed osądem, klucz do autentycznej ekspresji.
Wolność twórcza a lęk przed osądem – psychologiczne aspekty przesady w sztuce
Cytat Gustawa Flauberta: „W sztuce nie trzeba lękać się przesady”, jest głęboko osadzony w psychologii twórczości i ludzkiej tendencji do unikania ryzyka. Przesada, w kontekście artystycznym, nie jest tu rozumiana jako wada, lecz jako narzędzie, środek do osiągnięcia intencji artystycznej. Z psychologicznego punktu widzenia, lęk przed przesadą to nic innego jak lęk przed odrzuceniem, niezrozumieniem, a w konsekwencji, utratą akceptacji.
Człowiek, z natury, dąży do równowagi, harmonii i zgodności. Przesada narusza ten porządek, stając się manifestacją wyjścia poza schemat, zerwania z konwencją. Dla artysty, lęk przed przesadą może być paraliżujący, prowadząc do autocenzury i tłumienia autentycznego wyrazu. Flaubert, jako wytrawny twórca, zdawał sobie sprawę, że sztuka, która ma poruszyć, sprowokować do myślenia czy wzbudzić silne emocje, często wymaga odejścia od normy, od „złotego środka”.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!
W interpretacji analitycznej, przesada może być rozpatrywana jako sposób na ekspresję nieświadomych treści, intensywnych emocji lub głęboko ukrytych pragnień. Kiedy artysta pozwala sobie na przesadę, daje ujście temu, co w innym kontekście byłoby nieakceptowalne lub zbyt trudne do wyrażenia w sposób dosłowny. Jest to rodzaj katharsis, zarówno dla twórcy, jak i dla odbiorcy. Przesada wymusza konfrontację z tym, co ekstremalne, co niepasujące do utartych norm, a tym samym poszerza nasze rozumienie rzeczywistości i ludzkiej psychiki.
Współczesna psychologia pozytywna mogłaby zinterpretować ten cytat jako zachętę do odwagi twórczej i poszukiwania nowych form ekspresji, które mogą prowadzić do głębszego poczucia spełnienia i autentyczności. Flaubert wzywa do zerwania z okowami konwencji i lęku przed osądem, co jest kluczowe dla rozwoju zarówno indywidualnego artysty, jak i samej sztuki. Przesada, w psychologicznym wymiarze, to nie błąd, lecz akt wolności i odwagi, pozwalający na ujawnienie pełni ludzkiego doświadczenia, nawet jeśli jest ono niekiedy szokujące czy niewygodne.