Gdzie jest człowiek, tam jest i sztuka.
Istnienie człowieka nierozerwalnie wiąże się z potrzebą ekspresji, tworzenia i symbolizacji, która jest fundamentalna dla ludzkiej psychiki.
Gdzie jest człowiek, tam jest i sztuka. (Stanisław Witkiewicz)
To zdanie, pozornie proste, otwiera przed nami otchłań psychologicznego i filozoficznego zastanowienia nad kondycją ludzką. Witkiewicz, jako twórca nęczący konwencje i penetrujący granice ekspresji, w subtelny, lecz stanowczy sposób wskazuje na nierozerwalny związek między istnieniem człowieka a fenomenem sztuki. Z psychologicznego punktu widzenia, cytat ten można interpretować jako afirmację fundamentalnej potrzeby ekspresji, tworzenia i symbolizacji, która jest zakorzeniona w samym rdzeniu naszej psychiki.
Człowiek, inaczej niż inne gatunki, nie poprzestaje na zaspokajaniu podstawowych potrzeb biologicznych. W jego wnętrzu tkwi nieodparta potrzeba nadawania sensu światu, transcendowania rzeczywistości materialnej i komunikowania się z innymi na płaszczyźnie, która wykracza poza czysto pragmatyczne interakcje. Sztuka, w tym kontekście, staje się narzędziem do wypełniania tej psychologicznej luki. Jest formą symbolicznego myślenia, językiem emocji i wyobraźni, który pozwala nam przetwarzać wewnętrzne doświadczenia, lęki, marzenia i pragnienia. Już pierwotne malowidła naskalne świadczą o tym, że potrzeba tworzenia nie jest luksusem, lecz instynktownym impulsem, który towarzyszy ewolucji ludzkości. To właśnie w sztuce znajdujemy ujście dla nieuświadomionych treści, dla archetypów zbiorowej nieświadomości, dla tego, co Jung nazwał „numinosum”.
W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!
Sztuka jest także swego rodzaju lustrem, w którym odbijają się nasze najgłębsze lęki egzystencjalne, poszukiwania sensu życia i konfrontacja z przemijaniem. Tworząc, człowiek stawia opór chaosowi, nadaje strukturę nieuchwytnemu, walczy z poczuciem absurdu. Nawet w najbardziej prymitywnych formach ekspresji, od prostego rysunku po skomplikowaną symfonię, odnajdujemy świadectwo ludzkiej aktywności, której celem jest nie tylko przetrwanie, lecz także sensowne istnienie.
To zdanie Witkiewicza to zatem nie tylko obserwacja, ale głęboka deklaracja, iż istota człowieczeństwa manifestuje się w jego zdolności do tworzenia, transformowania i symbolizowania świata. Nie ma człowieka, który choć w najmniejszym stopniu nie tworzyłby własnej, wewnętrznej „sztuki” życia, nadając mu swoją unikalną narrację i sens.