
Sztuka jest jednym ze sposobów rozróżniania dobra i zła, jednym ze sposobów poznawania tego, co dobre.
Sztuka jako empatyczne laboratorium moralności, pozwalające emocjonalnie poznawać i odróżniać dobro od zła, kształtując wartości i introspekcję.
Tołstojowska Teoria Sztuki i jej Psychologiczny Rezonans
Cytat Lwa Tołstoja, że
„Sztuka jest jednym ze sposobów rozróżniania dobra i zła, jednym ze sposobów poznawania tego, co dobre”
stanowi głęboką refleksję nad rolą sztuki w moralnym i poznawczym życiu człowieka. Z perspektywy psychologicznej, Tołstoj dotyka tutaj esencjalnych procesów psychicznych związanych z empatią, introspekcją, a także kształtowaniem systemu wartości.
Tołstoj, w swoim dziele
„Co to jest sztuka?”
, argumentuje, że prawdziwa sztuka nie służy jedynie estetycznej przyjemności czy rozrywce, ale ma za zadanie
przekazywać uczucia i jednoczyć ludzi
. W tym kontekście, rozróżnianie dobra i zła przez sztukę odbywa się na zasadzie dzielenia się doświadczeniami emocjonalnymi. Kiedy artysta wyraża w swoim dziele ból, radość, nadzieję lub cierpienie, odbiorca, doświadczając tych uczuć, jest w stanie
współodczuwać i tym samym poszerzać swoje moralne horyzonty
.
Psychologicznie, ten proces angażuje
układ lustrzany neuronów
, który pozwala nam symulować stany wewnętrzne innych osób. Odbierając dzieło sztuki – czy to literaturę, muzykę, malarstwo – przechodzimy przez swojego rodzaju
empatyczną symulację
. W fikcyjnym świecie (ale głęboko realnym emocjonalnie), możemy doświadczyć konsekwencji różnych wyborów moralnych, zobaczyć, jak cierpienie lub radość wpływa na bohaterów, a tym samym, w bezpieczny sposób, eksplorować złożoność ludzkiej natury i etyki. Sztuka staje się więc
laboratorium moralności

W świecie, który każe Ci być kimś, odważ się być sobą.
Radykalna samoakceptacja to zaproszenie do wewnętrznej wolności.
Zobacz, czym jest i jak wiele może Ci dać!
, w którym uczymy się rozpoznawać dobro i zło nie tylko na poziomie intelektualnym, ale przede wszystkim
na poziomie emocjonalnym i intuicyjnym
.
Ponadto, sztuka oferuje
ramy do introspekcji
. Odbiór dzieła często prowadzi do autorefleksji, do kwestionowania własnych przekonań i wartości. Kiedy Tołstoj mówi o
poznaawaniu tego, co dobre
, odnosi się do tego
wewnętrznego procesu identyfikacji z pozytywnymi wartościami, cnotami i aspiracjami
, które są często ucieleśniane w sztuce. Sztuka ma moc aktywowania naszych wewnętrznych
schematów moralnych
i wzmacniania ich poprzez estetyczne i emocjonalne doświadczenie. Poprzez konfrontację z pięknem i prawdą, sztuka pomaga nam kalibrować nasz „kompas moralny”, prowadząc do rozwoju
dojrzałości etycznej i psychologicznej
.