Prawdziwy, powszechny pożytek z komedii tkwi w samym śmiechu.
Lessing uważa, że śmiech sam w sobie z komedii jest jej wartością. Działa jak psychofizjologiczne katharsis, uniwersalnie uwalniając napięcia.
Lessing, w swoim błyskotliwym spostrzeżeniu, dotyka istoty ludzkiego doświadczenia i funkcji sztuki, wykraczając daleko poza prostą definicję komedii. Stwierdzenie, że „prawdziwy, powszechny pożytek z komedii tkwi w samym śmiechu”, jest głęboko filozoficzne i psychologiczne. Nie chodzi tu o śmiech jako o końcowy produkt, lecz jako o proces, stan umysłu i ciało, które generuje korzyści.
Z psychologicznego punktu widzenia, śmiech jest potężnym mechanizmem obronnym i adaptacyjnym. Jest to biologicznie uwarunkowana reakcja, która wyzwala endorfiny, redukuje stres, obniża ciśnienie krwi i wzmacnia układ odpornościowy. To natychmiastowe, fizjologiczne „oczyszczenie” jest samo w sobie wartością. Lessing zdaje się sugerować, że funkcja komedii nie polega na nauczaniu moralnym, na korygowaniu wad społecznych czy na przedstawianiu patologii – choć te elementy mogą być obecne – ale na dostarczaniu tej pierwotnej, odprężającej i regenerującej siły śmiechu. W ten sposób komedia staje się formą katarsis, nie w sensie tragicznego oczyszczenia emocjonalnego poprzez litość i strach, lecz poprzez odpuszczenie i rozładowanie napięć.
Filozoficznie, Lessing podkreśla uniwersalność śmiechu. Jest on ponad podziałami kulturowymi, społecznymi czy intelektualnymi. Nawet najprostsza forma humoru, jeśli jest efektywna, wywoła śmiech, który jest dostępny każdemu. To sprawia, że komedia jest demokratyczna w swoim oddziaływaniu. Nie wymaga wysublimowanej interpretacji ani dogłębnej wiedzy. Śmiech sam w sobie jest dowodem jej skuteczności i wartości.
Kontekst oświeceniowy, w którym Lessing tworzył, dodatkowo rozświetla to stwierdzenie. Oświecenie dążyło do racjonalności i użyteczności. Lessing, zamiast szukać użyteczności komedii w jej funkcji dydaktycznej (co było popularne), odnajduje ją w bezpośrednim, doświadczalnym akcie śmiechu. Pokazuje to odejście od dogmatycznego podejścia do sztuki na rzecz docenienia jej wpływu na ludzkie samopoczucie i wewnętrzne procesy. Nie chodzi o co komedia „mówi”, ale o to, co „robi” z człowiekiem. Ten nacisk na psychofizjologiczny efekt, a nie na racjonalny przekaz, jest niezwykle nowoczesny i trafny. Śmiech w komedii jest więc nie tylko celem, ale i środkiem do osiągnięcia stanu ulgi, wspólnoty i chwilowego zapomnienia o troskach, co ma głębokie znaczenie dla zdrowia psychicznego i społecznego dobrostanu jednostki.
Podsumowując, Lessing wydaje się sugerować, że prawdziwa wartość komedii tkwi w jej zdolności do wzbudzania autentycznego, regenerującego śmiechu, który jest uniwersalnym, psychofizjologicznym lekarstwem i formą egzystencjalnego potwierdzenia życia.