Wesołość to jedyna rzecz, która w gotówce daje szczęście, wszystko inne to tylko weksel na szczęście.
Wesołość to natychmiastowe, wewnętrzne szczęście. Reszta to obietnice, które rzadko spełniają oczekiwania lub szybko tracą wartość.
Głębia wesołości: Schopenhauerowska perspektywa na szczęście
Słowa Arthura Schopenhauera, że „wesołość to jedyna rzecz, która w gotówce daje szczęście, wszystko inne to tylko weksel na szczęście”, kryją w sobie głęboką prawdę psychologiczną i filozoficzną, szczególnie w kontekście jego pesymistycznej myśli. Schopenhauer, mistrz w odkrywaniu gorzkiej istoty ludzkiego cierpienia i niezaspokojonych pragnień, zdaje się w tym zdaniu wyjątkowo przenikliwie uchwycić naturę ludzkiego dążenia do szczęścia.
Z perspektywy psychologicznej, cytat ten podkreśla znaczenie bezpośredniego i wewnętrznego źródła zadowolenia. Wesołość, w interpretacji Schopenhauera, nie jest owocem zewnętrznych okoliczności, bogactwa, prestiżu czy spełnionych ambicji. To raczej stan umysłu, wewnętrzna predyspozycja do odczuwania lekkości, pogody ducha i spontanicznej radości. Jest to stan autoteliczny, czyli mający wartość samą w sobie, niewymagający uzasadnienia ani zewnętrznych bodźców. Wesołość jest psychologiczną „gotówką”, ponieważ jest dostępna tu i teraz, nie obarczona oczekiwaniem ani ryzykiem. Nie wymaga spełnienia warunków, które często są poza naszą kontrolą. To chwilowe wytchnienie od nieustannego dążenia i pragnienia, które według Schopenhauera jest źródłem cierpienia.
„Weksel na szczęście” to natomiast wszystko to, co postrzegamy jako potencjalne źródła szczęścia, ale które w rzeczywistości są jedynie obietnicami, często niespełnionymi. Może to być bogactwo, które prędzej czy później przestaje cieszyć, miłość, która może przynieść rozczarowanie, ambicje kariery, które po osiągnięciu okazują się puste. Weksle na szczęście to zewnętrzne obiekty i zdarzenia, które obiecują nam przyszłą satysfakcję, ale których realizacja jest niepewna, a nawet po osiągnięciu, ich wartość często szybko maleje. Podobnie jak weksel, wymagają one spełnienia określonych warunków i nigdy nie gwarantują natychmiastowej wypłaty. Psychologicznie, dążenie do „wekslowego” szczęścia często prowadzi do frustracji, lęku przed niespełnieniem i chronicznego niezadowolenia, ponieważ ciągle gonimy za czymś, co jest poza nami, a co nigdy nie jest w pełni nasze.
Schopenhauer zdaje się więc sugerować, że prawdziwe szczęście nie jest dążeniem do czegoś, ale stanem bycia. Jest to odnalezienie ukojenia w prostocie, w umiejętności czerpania radości z teraźniejszości, niezależnie od okoliczności. Wesołość jest zatem formą akceptacji i braku pragnień – stanu, który według Schopenhauera, jest ostatecznym celem życia. Jest to antidotum na wieczne cierpienie wynikające z nieustającego Wolim. W tym sensie, wesołość jest najbliższa ukojeniu, które filozof identyfikował z estetyczną kontemplacją czy ascetycznym wycofaniem.