Gdybym był obecny przy tworzeniu świata, dałbym trochę pożytecznych wskazówek do jego lepszego urządzenia.
Cytat wyraża ludzką frustrację wobec niedoskonałości świata, pragnienie sensu, kontroli i aktywnego uczestnictwa w jego ulepszaniu.
Cytat Alfonsa Mądrego, „Gdybym był obecny przy tworzeniu świata, dałbym trochę pożytecznych wskazówek do jego lepszego urządzenia”, jest niezwykle bogaty w filozoficzno-psychologiczne implikacje, dotykając esencji ludzkiej kondycji, relacji jednostki ze światem oraz psychologicznych mechanizmów radzenia sobie z niedoskonałością.
Na poziomie filozoficzno-egzystencjalnym, wypowiedź ta odzwierciedla głęboko zakorzenione w człowieku pragnienie sensu i kontroli. Stwórcza rola, którą Alfons sobie przypisuje, choć hipotetyczna, symbolizuje ludzką potrzebę aktywnego uczestnictwa w kształtowaniu rzeczywistości, nie tylko pasywnego jej doświadczania. Sugeruje wiarę w możliwość ulepszenia, w racjonalne podejście do złożoności świata, a także w to, że chaos i niedoskonałość nie są stanem ostatecznym, lecz czymś, co można korygować. Jest to wyraz pewnego prometejskiego ducha – dążenia do przekraczania zastanych ograniczeń, do unikania determinizmu i ślepego losu.
Psychologicznie, cytat ten ujawnia kluczowe mechanizmy obronne i adaptacyjne. Po pierwsze, jest wyrazem ludzkiej frustracji wobec niedoskonałości, niesprawiedliwości i cierpienia, które są immanentną częścią istnienia. Pragnienie „lepszego urządzenia” to nic innego jak próba znalezienia sensu w chaosie, nadziei na poprawę i odreagowanie poczucia bezradności. Po drugie, ujawnia mechanizm projekcji – przeniesienie odpowiedzialności za niedoskonałości świata na hipotetycznego, braku wiedzy Stwórcy, a jednocześnie projekcję własnych zdolności do poprawy. Jest w tym pewna doza egocentryzmu, lecz również zdrowego optymizmu – wiary w potencjał ludzkiego rozumu i kreatywności.
Wypowiedź Alfonsa Mądrego może być również interpretowana jako manifestacja potrzeby kompetencji i autonomii – psychologicznych filarów dobrostanu. Człowiek dąży do bycia skutecznym, do odgrywania roli, do wpływania na swoje otoczenie. Brak tej możliwości, widoczny w obliczu ogromu i złożoności świata, może prowadzić do frustracji i poczucia alienacji. Sformułowanie „gdybym był obecny” podkreśla brak tej kontroli nad pierwotnym aktem stworzenia, lecz jednocześnie artykułuje głęboką gotowość do podjęcia takiej odpowiedzialności, gdyby tylko okoliczności na to pozwoliły. Ostatecznie, cytat ten przemawia do uniwersalnego pragnienia ulepszania i doskonalenia, będącego siłą napędową zarówno indywidualnego rozwoju, jak i postępu cywilizacyjnego. To nie tylko wyraz krytyki, ale przede wszystkim subtelna manifestacja nadziei i wiary w konstruktywną moc ludzkiego umysłu.