Świat jest oceanem szczęścia - to wiadomo. Wszyscy, którzy pływają po nim, są bardzo zadowoleni i - mają słuszność.
Świat jako ocean szczęścia, w którym aktywni znajdują zadowolenie i ich optymizm jest uzasadniony – to afirmacja lub subtelna ironia nad ludzką percepcją.
Filozoficzno-Psychologiczna Głębia Cytatu Bolesława Prusa
Cytat Bolesława Prusa „Świat jest oceanem szczęścia – to wiadomo. Wszyscy, którzy pływają po nim, są bardzo zadowoleni i – mają słuszność” to pozornie proste zdanie, które kryje w sobie złożone warstwy filozoficznej refleksji nad ludzką percepcją rzeczywistości i psychologią szczęścia.
Na pierwszym planie, Prus przedstawia świat jako edeniczny obszar obfitości i radości. To nie jest neutralne stwierdzenie, lecz proklamacja – „to wiadomo”. Ta kategoryczność sugeruje, że takie postrzeganie świata jest w jego mniemaniu oczywistą prawdą, a nie subiektywną opinią. Wskazuje to na postulat epistemologiczny: że natura rzeczywistości jest inheretnie dobra i sprzyjająca szczęściu. Jednakże, jako psycholog, musimy zadać pytanie o odbiorcę tego „wiadomo”. Czy jest to wiedza uniwersalna, czy raczej forma projekcji ideału lub ironii?
Druga część zdania, „Wszyscy, którzy pływają po nim, są bardzo zadowoleni i – mają słuszność”, jest kluczowa dla psychologicznej interpretacji. Prus nie mówi, że świat jest szczęściem, lecz że ci, którzy po nim pływają, doznają satysfakcji. To implikuje czynną postawę wobec życia. „Pływanie” jest metaforą aktywnego uczestnictwa, zaangażowania i podążania za prądami życia. Ci, którzy przyjmują tę postawę, doświadczają zadowolenia. Psychologicznie można to interpretować jako podkreślenie roli agencyjności i proaktywności w kształtowaniu własnego dobrostanu.
Co więcej, zwrot „i – mają słuszność” jest afirmacją ich subiektywnego doświadczenia. Prus zdaje się sugerować, że w obliczu tak skonstruowanej rzeczywistości (jako „ocean szczęścia”), zadowolenie jest logicznie i moralnie uzasadnione. To z kolei rodzi pytania o konformizm poznawczy i społeczną konstrukcję szczęścia. Czy Prus ironizuje z naiwności tych, którzy bezkrytycznie przyjmują optimistyczną wizję, czy też naprawdę wierzy w uzasadnienie dla takiego podejścia? W kontekście literackim Prusa, często przewijają się elementy krytyki społecznej i ironii, co sugeruje, że cytat ten może być również formą subtelnej kpiny z powierzchownego optymizmu lub braku głębszej refleksji nad złożonością ludzkiego losu. Niemniej jednak, z perspektywy psychologii pozytywnej, można by to interpretować jako zachętę do poszukiwania pozytywnych aspektów życia i uznania, że subiektywne poczucie szczęścia jest ważne i wartościowe, nawet jeśli świat obiektywnie nie jest bez skazy.