Zmieniają się religie, ideologie, ustroje, lecz żądza panowania trwa, jest wieczna i wiekuista.
Ludzka żądza panowania jest wiecznym dążeniem wynikającym z instynktu przetrwania, potrzeby kontroli i samopotwierdzenia. Niezmienna przez epoki.
Cytat Antoniego Kępińskiego, „Zmieniają się religie, ideologie, ustroje, lecz żądza panowania trwa, jest wieczna i wiekuista”, doskonale uchwyca esencję głęboko zakorzenionego aspektu ludzkiej psychiki i jego manifestacji w historii cywilizacji. Z psychologicznego punktu widzenia, żądza panowania nie jest jedynie powierzchownym pragnieniem władzy, ale fundamentalnym dążeniem wynikającym z kilku kluczowych mechanizmów.
Po pierwsze, można ją interpretować jako pochodną pierwotnych instynktów przetrwania i dominacji, ukształtowanych w toku ewolucji. W kontekście społecznym, dominacja często wiązała się z lepszym dostępem do zasobów, ochroną i reprodukcją, co wzmacniało to dążenie na poziomie genetycznym i behawioralnym. Nawet w nowoczesnych społeczeństwach, choć bezpośrednie zagrożenia są mniejsze, te archaiczne schematy nadal oddziałują na naszą motywację.
Po drugie, żądza panowania wiąże się z potrzebą poczucia kontroli i bezpieczeństwa. W niestabilnym i często nieprzewidywalnym świecie, sprawowanie kontroli nad innymi lub nad otoczeniem daje iluzję przewidywalności i redukuje lęk. To pragnienie może być wzmocnione przez narcystyczne tendencje, gdzie dominacja służy potwierdzeniu własnej wartości i unikatowości, lub przez mechanizmy obronne, mające na celu skompensowanie wewnętrznych kompleksów i niepewności.
Przeszłość kształtuje Twoje relacje, dorosłe wybory i poczucie własnej wartości. Czas je uzdrowić 🤍
Po trzecie, Kępiński trafnie wskazuje na odwieczny charakter tej żądzy, sugerując, że jest ona niezależna od zewnętrznych ram – religii, ideologii czy ustrojów. Te zewnętrzne struktury są jedynie narzędziami lub kontekstami, w których ta wrodzona tendencja może się manifestować. Niezależnie od tego, czy mówimy o teokratycznym władcy, totalitarnym dyktatorze czy kapitalistycznym magnacie, fundamentalna motywacja do dominacji pozostaje ta sama. Zmieniają się tylko narracje i metody usprawiedliwiania tej dominacji.
Wreszcie, możemy postrzegać to dążenie jako przejaw nieustannego poszukiwania sensu i znaczenia w życiu. Dla niektórych, panowanie nad innymi staje się formą samorealizacji, dającą poczucie celowości i pozycji w świecie, nawet jeśli jest to iluzoryczne i destrukcyjne dla innych. Cytat Kępińskiego jest więc ponurą refleksją nad niezmienną, often destrukcyjną, stroną ludzkiej natury, która niezależnie od epoki, znajduje ujście w dążeniu do władzy.