Nigdy jeszcze nie słyszałem o człowieku, który atakowałby władzę, nie pragnąc jej dla samego siebie.
Kto atakuje władzę, sam jej pragnie. To uniwersalna, nieuświadomiona chęć dominacji; natura ludzka dąży do kontroli.
Elias Canetti i ciemna strona pragnienia władzy
Cytat Eliasa Canettiego, „Nigdy jeszcze nie słyszałem o człowieku, który atakowałby władzę, nie pragnąc jej dla samego siebie”, stanowi głęboką psychologiczną i filozoficzną refleksję nad naturą ludzkich motywacji, zwłaszcza w kontekście pragnienia władzy i kontroli. Canetti, w swojej monumentalnej pracy „Masa i władza”, bada mechanizmy i dynamikę, które rządzą relacjami międzyludzkimi, szczególnie w kontekście grupowym i politycznym. W tym konkretnym zdaniu autor demaskuje jedną z najbardziej uniwersalnych, choć często ukrywanych, prawd o ludzkiej naturze.
Z psychologicznego punktu widzenia, cytat Canettiego uderza w samo
serce ludzkiego ego i jego potrzeby dominacji.
Kiedy ktoś otwarcie
kwestionuje lub atakuje istniejącą władzę,
Przeszłość kształtuje Twoje relacje, dorosłe wybory i poczucie własnej wartości. Czas je uzdrowić 🤍
często dzieje się tak nie z czystego altruizmu czy pragnienia sprawiedliwości (choć takie intencje mogą również współistnieć), ale z głęboko zakorzenionej i często nieuświadomionej chęci zajęcia jej miejsca. Jest to manifestacja Freudyjskiego „id” w jego dążeniu do zaspokojenia potrzeb, w tym potrzeby kontroli i uznania. Psychologia głębi mogłaby argumentować, że takie zachowanie może być zakorzenione w niezaspokojonych potrzebach z dzieciństwa, kompleksach niższości, czy głębokim pragnieniu bycia widzianym i słyszanym.
Filozoficznie, cytat stawia pod znakiem zapytania autentyczność ludzkich motywacji. Czy walka o „dobro wspólne” jest zawsze czysta, czy też zawsze skażona osobistym interesem? Canetti zdaje się sugerować, że człowiek jest istotą teleologiczną, której działania są wewnętrznie ukierunkowane na osiągnięcie określonego celu – w tym przypadku, zdobycia władzy. To ujęcie ma posmak myśli Nietzschego, który podkreślał wolę mocy jako fundamentalną siłę napędową ludzkich działań. Władza staje się nie tylko środkiem do celu, ale sama w sobie celem, będącym źródłem
satysfakcji, poczucia bezpieczeństwa i sensu.
Atak na władzę jest więc często pretekstem do jej przejęcia, a nie autentycznym dążeniem do jej zaniku.