Zło to jest właśnie to, co popełniają inni.
Ludzie często projektują własne wady na innych, by chronić swój obraz, a „zło” staje się eufemizmem dla działań spoza ich akceptacji.
Zło zawsze cudze? Projekcja, moralność i ego w cytacie Colette
Cytat Sidonie Gabrielle Colette, że „Zło to jest właśnie to, co popełniają inni”, na pierwszy rzut oka wydaje się cyniczną truizmem, lecz w istocie odsłania głębokie mechanizmy psychologiczne i filozoficzne zakorzenione w ludzkiej naturze. Jest to refleksja nad naturą moralności, odpowiedzialności i sposobu, w jaki konstruujemy nasz obraz świata oraz nas samych.
Z psychologicznego punktu widzenia, kluczowym mechanizmem, który Colette uchwyciła, jest projekcja. Projekcja to nieświadomy proces obronny, w którym nieakceptowane myśli, uczucia lub impulsy przypisywane są innym osobom. Kiedy jednostka doświadcza dyskomfortu związanego z własnymi niedoskonałościami lub moralnymi dylematami, łatwiej jest przenieść te niepokojące treści na zewnątrz, na „innych”. W ten sposób, „zło”, które mogłoby obarczyć jej sumienie, staje się problemem zewnętrznym, a własna tożsamość pozostaje nieskazitelna. To pozwala na utrzymanie pozytywnego obrazu siebie (self-esteem) i uniknięcie konfrontacji z własnymi cieniami.
Colette w swoim stwierdzeniu trafia również w sedno egocentryzmu poznawczego. Ludzie mają naturalną tendencję do postrzegania świata z własnej perspektywy, uznając ją za najbardziej trafną lub wręcz jedyną słuszną. Działania sprzeczne z naszymi wartościami, normami czy interesami są automatycznie kwalifikowane jako „złe”, podczas gdy nasze własne motywacje, nawet jeśli bywają wątpliwe, są racjonalizowane i usprawiedliwiane. Ten mechanizm sprzyja tworzeniu się „podwójnych standardów”, gdzie te same zachowania oceniane są w diametralnie różny sposób w zależności od tego, kto jest sprawcą.
Nie musisz już wybuchać ani udawać, że nic Cię nie rusza.
Zrozum, co naprawdę stoi za gniewem, lękiem czy frustracją i naucz się nimi zarządzać, zamiast pozwalać, by rządziły Tobą.
Filozoficznie, cytat Colette dotyka problemu relatywizmu moralnego i konstruktywizmu społecznego. Jeśli „zło” jest jedynie tym, co przypisujemy „innym”, to jego definicja staje się płynna i zależna od perspektywy. Nie ma obiektywnego „zła” jako absolutnego bytu, a jedynie interpretacje i etykietowanie działań w kontekście społecznym i indywidualnym. To prowadzi do konkluzji, że nasze pojęcie o złu jest w dużej mierze umowne i kształtowane przez normy kulturowe, społeczne i osobiste przekonania.
Wreszcie, cytat ujawnia głęboką potrzebę samousprawiedliwienia i unikania odpowiedzialności. Przyznanie się do własnych błędów czy akceptacja faktu, że i my możemy czynić zło, wymaga dojrzałości psychologicznej i odwagi. Dużo łatwiej jest zrzucić ciężar moralnego potępienia na innych, co pozwala zachować poczucie moralnej wyższości i czystości. Paradoksalnie, to właśnie to unikanie odpowiedzialności i projektowanie zła na zewnątrz może być źródłem prawdziwego cierpienia i nieporozumień w relacjach międzyludzkich.