Nieszczęśliwi małżonkowie, co się tylko kochają, przyjaźń z miłością złączone potrzebniejsza im w życiu.
Platon podkreśla, że trwała miłość małżonków wymaga przyjaźni, szacunku i zaufania, nie tylko namiętności.
Głębokie Zrozumienie Uczucia: Miłość, Przyjaźń i Więź Małżeńska w Myśli Platona
Platon, w tej krótkiej, lecz niezwykle wnikliwej sentencji, dotyka istoty ludzkiej relacji, a w szczególności związku małżeńskiego, wykraczając poza powierzchowne rozumienie miłości. Twierdzenie, że „Nieszczęśliwi małżonkowie, co się tylko kochają, przyjaźń z miłością złączone potrzebniejsza im w życiu”, wskazuje na fundamentalną różnicę między miłością jako płomiennym uczuciem a miłością jako podstawą trwałej i satysfakcjonującej więzi. Z perspektywy filozoficznej, Platon, autor teorii idei, prawdopodobnie widział miłość zmysłową (eros) jako coś ulotnego i zmiennego, dążącego do zaspokojenia fizycznego lub emocjonalnego. Jednakże, prawdziwa, nierozerwalna więź, o której tu mowa, wymaga czegoś więcej – wymaga elementu, który w jego filozofii można by wiązać z ideą agape lub philia u Arystotelesa, czyli miłości altruistycznej, opartej na szacunku, zaufaniu i wzajemnym zrozumieniu.
Z psychologicznego punktu widzenia, ta myśl jest niezwykle trafna. Badania nad szczęściem w związkach konsekwentnie pokazują, że sama namiętność, nawet najbardziej intensywna, nie wystarcza do zbudowania trwałej relacji. Model trójczynnikowy miłości Sternberga, który dzieli miłość na intymność, namiętność i zaangażowanie, doskonale ilustruje tę platoniczną intuicję. Małżonkowie, którzy „tylko się kochają” w rozumieniu Platona, prawdopodobnie opierają swój związek przede wszystkim na namiętności i emocjonalnym pociągu (co w psychologii ewolucyjnej jest często postrzegane jako silny mechanizm prokreacyjny). Kiedy ten płomień osłabnie – co jest naturalnym procesem w długotrwałych związkach – bez fundamentu przyjaźni i głębokiej intymności, więź staje się pusta i krucha.
Przez „przyjaźń z miłością złączoną” Platon najprawdopodobniej rozumiał głębokie porozumienie, wspólne wartości, wzajemne wsparcie, zaufanie oraz umiejętność bycia dla siebie nawzajem powiernikami i towarzyszami życia. To jest rodzaj miłości, która ewoluuje po początkowych fazach zauroczenia, transformując się w miłość opiekuńczą lub towarzyską. Taka relacja jest bardziej odporna na codzienne trudności i wyzwania, ponieważ partnerzy postrzegają się nawzajem nie tylko jako obiekt pożądania, ale także jako sprzymierzeńców, którzy mogą na sobie polegać w każdej sytuacji. To właśnie ta głęboka przyjaźń, ten rodzaj intymności, która wykracza poza sferę fizyczną, jest kluczem do długotrwałego szczęścia i stabilności małżeńskiej, zapobiegając poczuciu osamotnienia i niezrozumienia, nawet gdy początkowa iskra namiętności nieco przygaśnie. Bez tego elementu, nawet najbardziej „kochający się” partnerzy mogą czuć się „nieszczęśliwi”, ponieważ brakuje im głębi, bezpieczeństwa i poczucia przynależności, które zapewnia prawdziwa przyjaźń.